Tarım emtiası piyasasında Temmuz ayında küresel iklim krizleri, El Nino hava olayının yarattığı kuraklık baskısı ve Rusya-Ukrayna savaşı kaynaklı liman hasarları nedeniyle sert yükselişler kaydedildi. Özellikle buğday ve soya fasulyesi fiyatları, Mayıs 2024’ten bu yana görülen en yüksek seviyelere tırmanarak iki yılı aşkın sürenin rekorunu kırdı.
Güneydoğu Asya'dan Güney Amerika'ya kadar uzanan iklim şokları ve yükselen enerji-lojistik maliyetleri, küresel gıda güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı. Borsa işlem fonları (ETF) üzerinden kurumsal yatırımcıların emtiaya olan talebinin artması da ralliyi destekleyen bir diğer unsur oldu.
Temmuz Ayında Tarım Emtialarında Yaşanan Fiyat Hareketleri
Chicago Ticaret Borsası (CBOT) ve Intercontinental Exchange (ICE) üzerinde işlem gören ana tarım ürünlerindeki aylık değişimler ve ulaşılan rekor seviyeler şu şekildedir:
| Ürün / Emtia | Değişim Oranı (%) | Ulaşılan Fiyat / Seviye | Temel Büyüme ve Yükseliş Nedeni |
|---|---|---|---|
| Buğday (CBOT) | +%8,5 | 7,1125 $ / kile | 🚀 Mayıs 2024 sonrası zirve; El Nino kuraklığı ve liman hasarları. |
| Soya Fasulyesi (CBOT) | +%3,8 | 12,5650 $ / kile | 🚀 Mayıs 2024 sonrası zirve; ABD'de yüksek sıcaklık endişesi. |
| Mısır (CBOT) | +%6,4 | - | İklim koşulları ve arz düşüşü beklentisi. |
| Pirinç (CBOT) | +%5,0 | - | Güneydoğu Asya'daki üretim kısıtları. |
| Kakao (ICE) | +%6,3 | - | 🍫 Batı Afrika'da (Gana/Fildişi) siyah kabuk hastalığı. |
| Kahve (ICE) | +%6,2 | - | ☕ Brezilya ve Vietnam'da kuraklık/çiçeklenme düşüşü. |
| Pamuk (ICE) | +%5,0 | - | Hindistan ve Sincan'daki ekim alanı daralmaları. |
| Şeker (ICE) | -%2,6 | - | 📉 Küresel yüksek arz beklentisiyle negatif ayrıştı. |
İklim Şoku ve Küresel Rekolte Kaygıları
Rallinin arkasında yatan temel faktörler ve uzman değerlendirmeleri şu şekildedir:
Brezilya ve Vietnam'da Kahve Alarmı: Arabica üreticisi Brezilya ile Robusta lideri Vietnam'da sıcaklık artışı ve yağış azlığı kahve ağaçlarının çiçeklenmesini azalttı. Bu durum ETF'lerde kahve pozisyonlarının hızla tırmanmasına yol açtı.
Kakao Mantar Hastalığı Riski: Fildişi Sahili ve Gana'daki aşırı yağışlar "siyah kabuk" hastalığı riskini artırarak küresel kakao arzını tehdit etti.
Buğday Üretim Tahminleri Düşürüldü: Avustralya, ABD, Fransa ve Almanya gibi ana üreticilerdeki yüksek sıcaklıklar nedeniyle buğday rekolte beklentileri aşağı yönlü revize edildi.
