Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Temmuz 2026 dönemine ilişkin Parasal Gelişmeler Raporu’nu yayımladı. Verilere göre geniş para arzı olarak tanımlanan M3, aylık bazda 1 trilyon 172 milyar TL (%3,9) artarak 31 trilyon 270 milyar TL seviyesine ulaştı. M3’ün yıllık büyüme oranı ise önceki döneme göre 0,5 puan ivmelenerek yüzde 30,5 olarak gerçekleşti.
En dar para tanımı olan M1’deki yıllık artış hızı ise 2,7 puanlık yükselişle yüzde 37,3 seviyesine çıktı. M1 büyüklüğü aylık 280,1 milyar TL’lik genişlemeyle 10 trilyon 976 milyar TL oldu.
Mevduat büyümesinde vadeli TL öne çıktı
M3 para arzındaki yıllık yüzde 30,5'lik artışa en yüksek katkıyı 16,7 puan ile vadeli mevduatlar sağladı. Vadesiz mevduatların katkısı 9,8 puan düzeyinde gerçekleşirken; aylık bazda en güçlü performans vadeli TL mevduatlardan geldi.
Temmuz 2026 itibarıyla mevduat ve fon büyüklükleri şu şekilde detaylandı:
Vadeli TL Mevduat: 14 trilyon 89 milyar TL
Vadeli Yabancı Para Mevduat: 3 trilyon 83 milyar TL
Vadesiz TL Mevduat: 2 trilyon 945 milyar TL
Vadesiz Yabancı Para Mevduat: 7 trilyon 128 milyar TL
Para Piyasa Fonları & Repo: Para piyasası fonları 2 trilyon 38 milyar TL olurken, repo işlemlerinden sağlanan fonlar 970,9 milyar TL seviyesine çıktı. M3 ile M2 arasındaki fark ise 3,12 trilyon TL olarak hesaplandı.
Hanehalkı kredi büyümesi yavaşladı, şirket kredileri ivme kazandı
Kredi piyasasında hanehalkı ve reel sektör ayrışması dikkat çekti. Hanehalkına verilen kredilerin yıllık artış hızı 2,5 puan gerileyerek yüzde 41,6 seviyesine indi. Finansal olmayan kuruluşlara (şirketler) verilen kredilerin yıllık büyümesi ise 0,2 puan artışla yüzde 34,4'e yükseldi.
M3 büyümesinin kaynaklarına bakıldığında; 26,9 puanlık kısmın özel sektörden alacaklardaki artıştan kaynaklandığı görüldü. Genel yönetimin katkısı 4,6 puan, banka dışı finansal kuruluşların katkısı 1,3 puan olurken net dış varlıkların katkısı 0,4 puanda kaldı.
Temmuz 2026 TCMB Parasal Göstergeler Tablosu
| Gösterge / Bileşen | Büyüklük / Tutar | Yıllık Değişim / Katkı |
|---|---|---|
| 💰 Geniş Para Arzı (M3) | 31,27 Trilyon TL | %+30,5 Yıllık Büyüme (Aylık +1,17 Trilyon TL) |
| 💸 Dar Para Arzı (M1) | 10,97 Trilyon TL | %+37,3 Yıllık Büyüme (Aylık +280,1 Milyar TL) |
| 🏦 Vadeli TL Mevduat | 14,08 Trilyon TL | M3 yıllık büyümesine +16,7 puan katkı |
| 💵 Vadesiz Yabancı Para Mevduat | 7,12 Trilyon TL | Mevduat bileşenleri içinde yüksek pay |
| 📈 Para Piyasası Fonları | 2,03 Trilyon TL | Repo fonları: 970,9 Milyar TL |
| 🏠 Hanehalkı Kredi Büyümesi | -- | %-2,5 puan yavaşlama (%41,6 seviyesi) |
| 🏢 Şirket Kredi Büyümesi | -- | %+0,2 puan artış (%34,4 seviyesi) |
