Ukrayna'daki savaşın beşinci yılına girmesiyle birlikte, Rusya ekonomisinin sürdürülebilirlik kapasitesini yitirdiği ve dağcıların "vücudun kendini tükettiği" noktayı tanımlamak için kullandığı "ölüm bölgesi" safhasına geçtiği bildirildi. British The Economist dergisinde yayımlanan kapsamlı analiz, Rusya'nın kısa vadede çökmemesine rağmen, gelecekteki büyüme potansiyelini savaş sanayisi uğruna feda ettiğini ortaya koyuyor.
"8 Bin Metre Üzerindeki İrtifa" Benzetmesi
Analizde, Rus ekonomisinin durumu 8 bin metre üzerindeki yüksek irtifaya benzetiliyor. Bu seviyede insan vücudu kendini onaramaz ve sadece depoladığı kaynakları tüketerek hayatta kalmaya çalışır. Uzmanlara göre Rusya, kendi kendini yenileme kapasitesinden çok daha hızlı bir şekilde kaynak harcıyor. Bu durum, ekonominin kendi "kas dokusunu" enerji üretmek için sindirmesi olarak tanımlanan bir "negatif denge" yaratıyor.
Savunma Sanayisi Ekonominin Merkezi Oldu
Son dört yılda Rusya ekonomisi iki vitesli bir yapıya büründü:
Birinci Eksen: İş gücü, finansman ve ithalata öncelikli erişimi olan, GSYH'nin %8'ine ulaşan devasa Savunma ve Askeri Sanayi.
İkinci Eksen: Sınırlı kaynaklarla hayatta kalmaya çalışan, daralan imkanlar ve yüksek maliyetler altında ezilen Özel Sektör ve Sivil Endüstri.
Bu yapısal dönüşüm, 2000'li yıllardaki dış kaynaklı "petrol rantı" modelinin yerini, içsel bir kaynak transferi olan "askeri rant" modeline bıraktığını gösteriyor.
Mali Oksijen Hızla Tükeniyor
Ekonomik veriler, Rusya'nın finansal hareket alanının daraldığını kanıtlıyor:
Bütçe Açığı: 2025 yılı bütçe açığı, GSYH'nin %2,6'sına ulaşarak pandemi döneminden bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Borç Faizi: Devlet borcunun faiz ödemeleri, ülkenin toplam eğitim ve sağlık harcamalarını geride bıraktı.
Petrol Gelirleri: Rus petrolü (Urals), küresel Brent petrole göre %25-30 indirimle satılıyor; ihracat gelirleri 2020'den bu yana en düşük seviyesinde.
Kremlin Neden Geri Adım Atmıyor?
Analiz, Vladimir Putin'in ekonomik alarm zillerine rağmen neden savaşta ısrar ettiğini şu iki temel nedene bağlıyor:
Rakiplerin Durumu: Putin, sadece kendi "oksijen seviyesine" değil, Avrupa'daki yapısal krizlere ve Ukrayna'nın yaşadığı tükenmişliğe bakarak "acıya daha uzun süre dayanabileceğine" inanıyor.
Kalıcı Kuşatma İnancı: Moskova elitleri, savaş nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın Batı'nın Rusya'yı çevreleme stratejisinden vazgeçmeyeceğine inanıyor. Bu da çatışmayı "tek istikrarlı sonuç" olarak görmelerine yol açıyor.
The Economist, Rusya'nın savaşı sürdürme kapasitesi olsa da "ölüm bölgesinde" geçirilen her yılın; mali kriz ve savaş sonrası onarılamayacak kurumsal çöküş riskini artırdığı konusunda uyarıyor.
