ABD Başkanı Donald Trump’ın "Kurtuluş Günü" olarak adlandırdığı ve ithal ürünlere yüzde 10 ile yüzde 50 arasında vergi getiren düzenlemesi için gözler Yüksek Mahkeme’ye çevrildi. Bugün açıklanması beklenen karar, milyarlarca dolarlık iade sürecini başlatabilir.
ABD ekonomisinde nefesler tutuldu. Yüksek Mahkeme, alt mahkemeler tarafından "yasadışı" bulunan ve Trump yönetiminin en iddialı ekonomi hamlelerinden biri olan gümrük vergileri hakkındaki nihai kararını bugün açıklayabilir. Mahkemenin 9 Ocak tarihini "görüş günü" olarak belirlemesi, piyasalarda beklentiyi zirveye taşıdı.
Yetki Tartışması: IEEPA Yasası Nedir?
Tartışmanın merkezinde, 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) yer alıyor. Trump yönetimi, 2 Nisan’da yürürlüğe giren ve çoğu ithalata ağır vergiler getiren "Kurtuluş Günü" tarifelerini bu yasaya dayandırmıştı. Ancak hukukçular ve alt mahkemeler, başkanın bu yasayı tek taraflı vergi artırımı için kullanma yetkisinin sınırlarını aştığı görüşünde.
Hakimler, 5 Kasım’daki duruşmada Trump’ın bu özel yetkileri kullanma biçimine şüpheyle yaklaşmıştı. Eğer mahkeme aleyhte bir karar verirse, bu durum Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana aldığı en büyük hukuki yenilgi olarak kayıtlara geçecek.
150 Milyar Dolarlık İade Riski
Bloomberg ekonomistlerine göre Trump’ın vergi programı 14 Aralık itibarıyla Hazineye 171 milyar dolar gelir sağladı. Mahkemenin tarifeleri yasadışı bulması durumunda:
Bu tutarın yaklaşık 134 milyar doları (yani yüzde 78'i) doğrudan risk altına girecek.
9 Ocak’a kadar olan tahsilatlar da eklendiğinde, iade edilmesi gereken toplam rakamın 150 milyar doları bulabileceği öngörülüyor.
ABD’li ithalatçılar, ödedikleri vergileri faiz ve masraflarıyla birlikte geri almak için devasa bir hukuki süreç başlatabilecek.
Uzman Görüşü: Ticaret Savaşları Bitmeyebilir
Bloomberg Ekonomisti Chris Kennedy, mahkemeden olumsuz bir karar çıksa bile bunun ticaret politikasının sonu olmayacağını savunuyor. Kennedy, "Yönetim muhtemelen IEEPA yerine yasal olarak daha sağlam olan diğer ticaret otoritelerini kullanarak bu vergileri hızla yeniden devreye alacaktır. Bu nedenle ekonomik rahatlama uzun süreli olmayabilir," değerlendirmesinde bulundu.
