TÜİK’in 2025 yılı hanehalkı tüketim harcaması verileri, konut ve kira giderlerinin aile bütçesi üzerindeki baskısını ortaya koydu. Türkiye genelinde toplam tüketim harcamalarının yüzde 29,3’ü konut ve kiraya ayrılırken, en düşük gelir grubundaki hanelerde bu oran yüzde 38,7’ye, tek kişilik hanelerde ise yüzde 41’e yükseldi.
Konut ve Kira Harcamalarda İlk Sırada
TÜİK araştırmasına göre hanehalkı tüketiminde en büyük harcama kalemi konut ve kira oldu. Toplam harcamalarda konut ve kirayı yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler takip etti.
Gelir grupları arasındaki fark barınma maliyetlerinin etki düzeyini gösterdi. En düşük gelir grubundaki haneler harcamalarının yüzde 38,7’sini konut ve kiraya ayırırken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 25,7’de kaldı. İki grup arasındaki 13 puanlık fark, barınma giderlerinin düşük gelirli hanelerin bütçesinde daha büyük yer tuttuğunu belgeledi.
Büyükşehirlerde Konut Giderleri Öne Çıkıyor
TÜİK’in 2025 yılı bölgesel tüketim harcaması verilerine göre, konut ve kira giderlerinin toplam harcamalardaki payı İstanbul’da yüzde 29,6, İzmir’de ise yüzde 30,2 olarak kayıtlara geçti.
TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi çalışması da kiralık konut piyasasındaki maliyetleri gösterdi. 2025’in son çeyreğinde 100 metrekarelik bir konutun tahmini ortanca kirası Türkiye genelinde yaklaşık 22 bin TL hesaplandı. Tutar İstanbul’da 37 bin TL, Ankara’da 21 bin TL, İzmir’de ise 25 bin TL oldu.
Tek Kişilik Hanelerde Barınma Yükü Daha Yüksek
Hane büyüklüğüne göre yapılan incelemede, tek kişilik hanelerin tüketim harcamalarının yüzde 41’ini konut ve kiraya ayırdığı görüldü. Altı ve daha fazla kişiden oluşan hanelerde ise bu oran yüzde 22,4 seviyesinde kaldı.
TÜİK ve TCMB verileri konut giderlerinin hane bütçesindeki ağırlığının gelir düzeyine, bölgeye ve hane büyüklüğüne göre değiştiğini ortaya koydu. TÜİK’in konut ve kira harcaması kalemi yalnızca kiracıların ödediği nakit kiradan oluşmadığı için bu oranlar doğrudan kira/gelir oranı olarak değerlendirilmiyor. Ancak mevcut veriler, konut ve kira giderlerinin özellikle düşük gelirli ve tek kişilik hanelerde diğer temel ihtiyaçlara ayrılabilecek bütçeyi sınırlandırdığını gösteriyor.
