Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle oluşturulan bütünleşik veri seti üzerinden hesaplanan "Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel), 2025" sonuçlarını açıkladı. Araştırma verileri, Türkiye genelindeki tüketim alışkanlıklarında bölgeler arasındaki belirgin farklılıkları ortaya koydu.
Tüketim Harcamalarının Dörtte Biri İstanbul'da Gerçekleşti
İBBS 1. Düzey bölgeleri itibarıyla yapılan incelemede, Türkiye’deki hanehalkı tüketim harcamalarının %25,6'sının TR1 (İstanbul) bölgesinde gerçekleştiği görüldü. İstanbul'u %14,5'lik pay ile TR3 (Ege) ve %12,6 pay ile TR6 (Akdeniz) bölgeleri takip etti.
Hanehalkı tüketim harcamalarından en düşük payı alan bölge ise %1,4 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) oldu. Bu bölgeyi %2,5 ile TRB (Ortadoğu Anadolu) ve %2,8 ile TR9 (Doğu Karadeniz) izledi.
İBBS 2. Düzey ölçeğinde bakıldığında da %25,6 pay ile TR10 (İstanbul) ilk sırada yer aldı. İstanbul'u %8,3 ile TR51 (Ankara), %6,5 ile TR31 (İzmir) ve %5,7 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgeleri takip etti. En düşük paylar ise %0,5 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) ve %0,7 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) bölgelerinde kaydedildi.
İstanbul Eğitim ve Konaklamada Lider
Tüm harcama türlerinde en yüksek payı alan TR1 (İstanbul) bölgesi, özellikle belirli hizmet kalemlerinde öne çıktı. Türkiye genelindeki eğitim hizmetleri harcamalarının %38,3'ü, lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının %32,2'si, konut ve kira harcamalarının %28,4’ü ile eğlence, spor ve kültür harcamalarının %27,3'ü İstanbul'da yapıldı.
Tüketim harcamalarında ikinci sırada yer alan TR3 (Ege) bölgesinde ise alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının %17,9'u, sağlık harcamalarının %15,9’u, mobilya ve ev eşyaları harcamaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarının %15,5’i gerçekleşti.
En düşük paya sahip TRA (Kuzeydoğu Anadolu) bölgesinin gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarındaki payı %1,9, giyim ve ayakkabı harcamalarındaki payı %1,8 oldu. TRB (Ortadoğu Anadolu) bölgesinin ise gıda, giyim ve bilgi-iletişim harcamalarından aldığı pay %3,4 seviyesinde gerçekleşti.
Bölgelerin Kendi Bütçelerinde En Büyük Kalemler Değişmedi
Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içerisindeki dağılıma bakıldığında, tüm İBBS 1. Düzey bölgelerinde harcamaların büyük kısmını konut ve kira, ulaştırma ile gıda ve alkolsüz içecekler oluşturdu.
Konut ve Kira: İBBS 1. Düzeyde kendi bütçesinden konut ve kiraya en yüksek payı ayıran bölge %29,6 ile TR1 (İstanbul) olurken, en düşük payı %22,1 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) ayırdı. İBBS 2. Düzey detayında ise konut ve kira harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge %30,2 ile TR31 (İzmir), en düşük payı ayıran bölge ise %19,6 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) oldu.
Ulaştırma: Motorlu taşıt alımları, akaryakıt ve ulaşım hizmetlerini kapsayan ulaştırma harcamalarına İBBS 1. Düzeyde en yüksek payı %23,3 ile TR2 (Batı Marmara), en düşük payı %16,5 ile TRC (Güneydoğu Anadolu) ayırdı. İBBS 2. Düzeyde ise %25,0 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) ilk sırada yer alırken, %12,9 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) son sırada yer aldı.
Gıda ve Alkolsüz İçecekler: Kendi bütçesinden gıdaya en yüksek payı ayıran bölge İBBS 1. Düzeyde %27,1 ile TRC (Güneydoğu Anadolu) oldu. İBBS 2. Düzeyde ise TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) %29,6'lık pay ile gıdaya en çok oran ayıran bölge olarak öne çıktı. Her iki düzeyde de gıdaya en düşük payı ayıran bölge %14,2 ile İstanbul oldu.
