Avrupa Komisyonu tarafından yönetilen Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF), 2025 yılına dair kritik verileri paylaştı. Greenpeace Türkiye tarafından derlenen verilere göre Türkiye, tarımsal ürünlerdeki pestisit kalıntıları nedeniyle Hindistan’ın ardından en çok bildirim alan ikinci ülke konumuna yerleşti.
Hindistan’ın Ardından Türkiye Geliyor
2025 yılında Avrupa Birliği sınırlarında yapılan denetimlerde tespit edilen pestisit vakalarında Hindistan 124 bildirimle listenin başında yer alırken, Türkiye 105 bildirimle ikinci sırada yer aldı. Bu iki ülkeyi sırasıyla Mısır (88), Çin (48) ve Brezilya (34) takip etti. Türkiye'nin üst üste iki yıldır ikinci sırada yer alması, ihraç edilen gıdalardaki denetim süreçlerini yeniden tartışmaya açtı.
Bildirimlerin Yarısı Sınırdan Döndü
Türkiye’nin aldığı 105 bildirimin 51’i doğrudan "sınırdan çevrilme" kararıyla sonuçlandı. Bu veriler, ihraç edilmek istenen gıdaların yarısına yakınının Avrupa sofralarına ulaşmadan durdurulduğunu gösteriyor.
Sınırdan en çok dönen ürün listesi ise şu şekilde:
Biber: 27 bildirim (Listenin başında)
Domates: 9 bildirim
Nar: 5 bildirim
Limon: 4 bildirim
Diğer ürünler: Asma yaprağı, armut, greyfurt, mandalina ve şeftali.
Yasaklı Madde Tehlikesi: Formetanate
Haberin en dikkat çekici detaylarından biri ise biberlerde tespit edilen kimyasallar oldu. 27 biber bildiriminden 8’inde, Türkiye’de kullanımı yasak olan ve "son derece toksik" olarak sınıflandırılan formetanate maddesine rastlandı. Yasaklı bir maddenin sistemik olarak hala tespit ediliyor olması, üretim aşamasındaki denetim açıklarına işaret ediyor.
"Biber Üretiminde Sistemik Bir Sorun Var" Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, yaptığı açıklamada durumun vahametine dikkat çekti: "Özellikle 2024 yılında sınırdan en çok dönen biberin bu yıl da aynı sırada karşımıza çıkması, biber üretiminde sistemik bir sorun olduğunu düşündürüyor. Vatandaşın sağlıklı gıdaya erişim ve ne yediğini bilme hakkı var."
Gözler Tarım Bakanlığı’nın Analiz Sonuçlarında
Greenpeace Türkiye, "Zehir Etme" kampanyası kapsamında 50 binden fazla imza toplayarak Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan pestisit analiz sonuçlarını şeffaf bir şekilde açıklamasını talep ediyor. Geçtiğimiz yılın sonunda mahkemenin analiz sonuçlarının açıklanması yönünde verdiği karar, kamuoyunda beklentiyi artırmış durumda.
