Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ağustos ayına ilişkin üretici ve market fiyatlarındaki değişimler ile tarımsal girdi maliyetlerini kamuoyuyla paylaştı. İncelenen 37 market ürününün 19’unda fiyat artışı kaydedilirken, 18 üründe ise fiyatlar gerileme gösterdi.
Markette ve üreticide zam şampiyonu yumurta
Ağustos ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 37,8 yükselişle yumurta oldu. Yumurta, üretici fiyatlarında da yüzde 39,9’luk tırmanışla ağustos ayının zam şampiyonu unvanını aldı. TZOB, yumurtadaki fiyat artışına yükselen yem, enerji ve nakliye giderleri ile arz-talep dengesizliğinin yol açtığını bildirdi.
Markette fiyatı en çok yükselen ve düşen ürünler şu şekilde sıralandı:
En Çok Pahalananlar: Yumurta (%37,8), yeşil fasulye (%19,0), yeşil soğan (%11,1), marul (%10,0) ve kuru incir (%8,9).
En Çok Ucuzlayanlar: Sivri biber (%34,2), kuru soğan (%28,9), kuru üzüm (%24,2), şeftali (%22,0) ve kırmızı mercimek (%21,2).
Limonda üretici ile market arasında 8,5 kat fark oluştu
Üretici ile market arasındaki fiyat farkında ilk sırayı yüzde 748,4 ile limon aldı. Üreticide 10,00 TL olan limon, market raflarında 84,84 TL’den satılarak tüketiciye yaklaşık 8,5 kat pahalı ulaştı. Limonu yüzde 380,3 farkla havuç (üretici: 10,66 TL / market: 51,20 TL) ve yüzde 377,9 farkla elma (üretici: 18,75 TL / market: 89,60 TL) takip etti.
Üretici tarafında ise rekor düşüş yüzde 75,0 ile limonda yaşandı. Yataklık ürünlerin piyasaya sunulması ve erkenci rekoltenin devreye girmesiyle artan arz, üretici fiyatlarını geriletti. Aynı dönemde patates ve kuru soğanda da eş zamanlı yoğunlaşan bölge hasatları nedeniyle fiyat düşüşleri kaydedildi.
Girdi maliyetlerinde mazot ve gübre artışı sürüyor
Üretim maliyetlerinin ana kalemlerinde yükseliş eğilimi ağustosta da devam etti. Aylık bazda mazot fiyatı yüzde 7,0, DAP gübresi yüzde 4,5 ve kompoze gübre yüzde 4,4 pahalandı. Yıllık bazda ise mazot yüzde 57,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 61,2, besi yemi yüzde 34,5 ve tarım ilaçları yüzde 27,8 oranında artış gösterdi.
Ağustos Ayı Üretici - Market Fiyat Değişim ve Fark Tablosu
| Ürün Adı | Üretici Fiyatı (TL) | Market Fiyatı (TL) | Üretici-Market Farkı (%) | Üretici Fiyat Değişimi (%) | Market Fiyat Değişimi (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| 🥚 Yumurta (Adet) | — | — | — | %+39,9 🚀 | %+37,8 🚀 |
| 🍋 Limon | 10,00 TL | 84,84 TL | %+748,4 ⚠️ | %-75,0 📉 | — |
| 🥕 Havuç | 10,66 TL | 51,20 TL | %+380,3 | — | — |
| 🍎 Elma | 18,75 TL | 89,60 TL | %+377,9 | — | — |
| 🎃 Kabak | — | 54,61 TL | %+240,9 | — | — |
| 🧅 Kuru Soğan | — | — | — | %-54,5 📉 | %-28,9 📉 |
| 🫑 Sivri Biber | — | — | — | — | %-34,2 📉 |
