Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, prim usulüyle çalışan milyonlarca işçiyi ilgilendiren emsal nitelikte bir karara imza attı. Karara göre, satış hedeflerine bağlı olarak değişken tutarlarda ödenen primler de kıdem tazminatı hesabında dikkate alınacak. Böylece prim ödemelerinin son bir yıllık aylık ortalaması giydirilmiş ücrete eklenerek tazminat hesaplamasına dahil edilecek.
Prim sistemiyle çalışan işçilere ilişkin önemli bir karar veren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kıdem tazminatının hesaplanmasında yalnızca çıplak ücretin değil, düzenli olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin de dikkate alınması gerektiğini bir kez daha vurguladı.
Karar, özellikle satış hedeflerine bağlı olarak prim alan çalışanlar açısından emsal niteliği taşıyor.
İşçi haklı fesihle dava açtı
Uyuşmazlık, takım lideri olarak görev yapan bir işçinin fazla mesai ücretlerinin ödenmediği, satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlendiği, prim almasının engellendiği ve psikolojik baskıya maruz kaldığı gerekçeleriyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesiyle başladı.
Davacı işçi; temel maaşının yanı sıra satış performansına bağlı prim aldığını, ayrıca yemek, yol ve özel sağlık sigortası gibi yan haklardan yararlandığını belirterek kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacaklarının tahsilini talep etti.
Davalı işveren ise işçinin kendi isteğiyle istifa ettiğini, fazla mesai ve diğer işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini, primlerin ise yalnızca satış hedeflerinin gerçekleşmesine bağlı olduğunu savunarak davanın reddini istedi.
Mahkeme fazla mesaiyi haklı buldu
İş Mahkemesi, puantaj kayıtları bulunan dönemlerde resmi kayıtları, kayıt bulunmayan dönemlerde ise tanık beyanlarını esas aldı.
Yapılan inceleme sonucunda işçinin ödenmeyen fazla çalışma ücretinin bulunduğu tespit edildi. Mahkeme, bu nedenle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine karar vererek kıdem tazminatı ile fazla çalışma alacağının bir bölümünün ödenmesine hükmetti.
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi de fazla çalışma ücretinin ödenmediği ve feshin haklı nedene dayandığı yönündeki tespitleri yerinde buldu.
Prim ödemeleri tazminattan çıkarıldı
Bölge Adliye Mahkemesi, bordrolarda "ÇPS Bonus" adıyla yer alan prim ödemelerinin düzenli ve sürekli olmadığı gerekçesiyle bu ödemeleri kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil etmedi.
Davacı tarafın kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin önüne geldi.
Yargıtay: Primler de giydirilmiş ücrete dahil edilmeli
Yargıtay, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesine dikkat çekerek kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesinde yalnızca temel ücretin değil, işçiye düzenli olarak sağlanan para veya para ile ölçülebilen tüm menfaatlerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Kararda; devamlılık arz eden primler, yemek, yol, servis, kira, yakacak, giyecek, aydınlatma yardımları ile özel sağlık sigortası ve hayat sigortası primlerinin de giydirilmiş ücret kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Son bir yıllık prim ortalaması esas alınacak
Yargıtay, satış performansına bağlı olarak değişken tutarlarda ödenen primlerin, her ay aynı miktarda ödenmemesinin bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılması için yeterli bir gerekçe olmadığına hükmetti.
Kararda, mevcut bordrolar esas alınarak işçinin son bir yılda aldığı primlerin aylık ortalamasının hesaplanması ve bu tutarın giydirilmiş ücrete eklenerek kıdem tazminatının yeniden hesaplanması gerektiği belirtildi.
Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararı oy birliğiyle bozuldu.
Milyonlarca çalışan için emsal niteliğinde
Yargıtay'ın bu kararı, özellikle satış primi, performans primi veya hedef bazlı değişken prim sistemiyle çalışan milyonlarca işçi açısından emsal niteliği taşıyor.
Kararla birlikte düzenli şekilde prim elde eden çalışanların kıdem tazminatı hesaplamalarında, son bir yıllık prim ortalamasının giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiği yönündeki içtihat daha da güçlenmiş oldu.
