Borsa İstanbul, 1 Ekim–31 Aralık 2026 döneminde geçerli olacak BIST Pay Endeksleri değişikliklerini açıkladı. Yeni dönemde son haftalarda yatırım fonlarıyla birlikte gündeme gelen üç hisse için dikkat çeken kararlar alındı. Açıklanan listeye göre Destek Finans Faktoring (#DSTKF), BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 endekslerinden çıkarılacak. Katılımevim Tasarruf Finansman (#KTLEV) ile Pasifik Eurasia Lojistik (#PASEU) ise BIST 50 ve BIST 100 endekslerinden çıkarılıyor.
Değişiklikler 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek ve yıl sonuna kadar geçerli olacak.
DSTKF üç önemli endeksten birden çıkıyor
Üç hisse arasında en kapsamlı değişiklik DSTKF tarafında gerçekleşiyor. Destek Finans Faktoring, mevcut dönemin ardından BIST 30'un yanı sıra BIST 50 ve BIST 100'de de yer almayacak. BIST 30'a DSTKF yerine TR Anadolu Metal Madencilik (TRMET) alınırken, BIST 50'de DSTKF ile birlikte EFOR, KTLEV, KUYAS, MIATK ve PASEU da çıkarılan hisseler arasında bulunuyor.
BIST 100 listesindeki değişikliklerde de DSTKF, KTLEV ve PASEU çıkarılan şirketler arasında yer aldı.
Endeksten çıkış hisseleri nasıl etkileyebilir?
Burada ilk bakılması gereken konu endeksi takip eden fonlar ve portföyler.
BIST 30, BIST 50 veya BIST 100'ü doğrudan takip eden pasif yatırım ürünleri, yeni endeks kompozisyonuna geçerken portföylerini yeniden dengelemek durumunda kalabilir. Dolayısıyla endeksten çıkarılan hisselerde bu fonlardan kaynaklanan mekanik satış işlemleri görülebilir.
Ancak bunun büyüklüğünü yalnızca “endeksten çıktı” bilgisine bakarak hesaplamak mümkün değil. Hissenin ilgili endeksteki ağırlığı, endeksi takip eden fonların büyüklüğü ve yeniden dengelemenin nasıl gerçekleştirileceği belirleyici olacak.
Asıl soru: Bu hisseleri taşıyan fonlar ne olacak?
DSTKF, KTLEV ve PASEU'nun çeşitli yatırım fonlarının portföylerinde bulunması nedeniyle kararın fon yatırımcıları açısından da ayrı bir önemi bulunuyor. Burada iki farklı etkiyi birbirinden ayırmak gerekiyor.
Endeksi takip eden fonlar açısından mesele endeks uyumu iken, bu hisseleri aktif olarak portföyünde tutan diğer fonlar açısından esas mesele hisselerin fiyat hareketi ve portföydeki ağırlığı. Örneğin bir fon portföyünün önemli bölümünü DSTKF'de taşıyorsa, DSTKF fiyatındaki değişim fonun toplam portföy değerine de ağırlığı ölçüsünde yansır. Aynı durum KTLEV ve PASEU için de geçerli.
Aktif yönetilen bir fonun ise sadece hissenin BIST 50 veya BIST 100'den çıkarılması nedeniyle pozisyonunu otomatik olarak kapatması gerekmeyebilir. Bu durum fonun yatırım stratejisine ve tabi olduğu portföy sınırlamalarına bağlı.
Mekanik satış nedir?
Mekanik satış, yatırımcının ya da fon yöneticisinin “bu hisseyi beğenmiyorum” diyerek yaptığı normal satıştan farklıdır. Endeksi birebir veya çok yakın takip eden fonlar, portföylerini ilgili endeksin yeni yapısına göre güncellemek zorundadır. Örneğin DSTKF BIST 30’dan çıkarıldığında, BIST 30’u takip eden bir fonun DSTKF pozisyonunu azaltması ya da kapatması, yerine endekse yeni giren hisseyi portföyüne eklemesi gerekebilir. İşte temel analizden bağımsız, endeks değişikliğinden kaynaklanan bu alım-satımlara “mekanik işlem” denir.
Bu nedenle DSTKF, KTLEV ve PASEU’da endeks değişikliği döneminde ek satış hacmi oluşabilir. Ancak bunun büyüklüğü; hissenin eski endeks ağırlığına, endeksi takip eden fonların büyüklüğüne ve fonların uyguladığı takip yöntemine bağlıdır. Önemli ayrım: Aktif yönetilen bir fonun, bir hisse endeksten çıktı diye otomatik olarak satması gerekmez. Mekanik satış etkisi esas olarak endeks takip eden fon ve portföylerde ortaya çıkar.
Fonlarda artık sadece “risk seviyesi” yeterli değil
Son gelişmeler yatırımcı açısından başka bir noktayı da yeniden gündeme getiriyor. Bir yatırım fonunun risk göstergesinde “2” yazması, fonun portföyünün içeriğine hiç bakılmaması gerektiği anlamına gelmiyor. Özellikle portföyde belirli hisselerde yüksek yoğunlaşma bulunuyorsa yatırımcının yalnızca fonun genel risk sınıfına değil, fonun hangi varlıklara yatırım yaptığına, bu varlıkların ağırlığına ve likiditesine de bakması gerekiyor.
Dolayısıyla önümüzdeki dönemde DSTKF, KTLEV ve PASEU taşıyan fonlarda takip edilmesi gereken temel başlık, sadece endeksten çıkarılmaları değil; fonların bu hisselerde ne kadar pozisyon taşıdığı ve söz konusu pozisyonların fon toplam değerinin ne kadarını oluşturduğu olacak.
Borsa İstanbul'un açıkladığı yeni dönem listesiyle birlikte özellikle DSTKF'nin BIST 30, BIST 50 ve BIST 100'den aynı anda çıkarılması, KTLEV ile PASEU'nun ise BIST 50 ve BIST 100 dışında kalması, 1 Ekim'deki endeks geçişi öncesinde fon ve hisse yatırımcılarının yakından izleyeceği gelişmelerden biri olacak.
