Kurumsal şirketlerin çalışanlarına sağladığı yemek kartı sistemi, restoran ve lokanta işletmecileri için büyük bir finansal yüke dönüştü. Setcard ve Multinet gibi sektörün dev isimlerinin uyguladığı yüksek komisyon oranları ve uzun ödeme vadeleri, esnafı ya bu sistemden çıkmaya ya da kâr marjından feragat etmeye zorluyor. Bazı işletmeciler, kesintilerin vadeye göre yüzde 40'ları bulduğunu belirterek sistemi "emek hırsızlığı" olarak nitelendiriyor.
"Komisyon Yükü Altında Eziliyoruz"
Türkiye genelinde gıda sektöründe hizmet veren işletmeler, kurumsal müşterileri kaybetmemek adına yemek kartı sisteminde kalmaya çalışsa da maliyetler sürdürülebilir seviyenin üzerine çıktı. Restoran sahibi Savaş Öztürk, sistemin işleyişindeki adaletsizliğe dikkat çekerek nakit akışını sağlamakta zorlandıklarını ifade etti. Öztürk, "Ödemeyi alıyoruz ancak paramıza kavuşmamız 30 günü buluyor. Erken ödeme almak istediğimizde komisyon oranları fırlıyor. Yüzde 10 komisyonun üzerine bir de KDV yükü binince toplam kesinti yüzde 20’leri buluyor. Nakit akışı için kârımızdan vazgeçiyoruz," dedi.
"Emekçinin Sırtından Para Kazanıyorlar"
Yüksek kesintiler nedeniyle radikal bir karar alarak şubelerinde yemek kartı kullanımını durduran işletmeci Fikret Gül ise duruma sert tepki gösterdi. Sistemin sadece aracı firmalara hizmet ettiğini savunan Gül, şu ifadeleri kullandı:
"Biz sabah erkenden ateşin başında emek verirken, birileri hiçbir çaba sarf etmeden yüzde 10 ile yüzde 40 arasında komisyon alıyor. Bu, emekçinin sırtından para kazanma sistemidir. Kiramız, faturamız beklerken paramızın bu firmalarda kalması mantık dışı. Kendi paramızla rezil oluyoruz."
Esnaf Üst Sınır ve Düzenleme Bekliyor
Özellikle yaygın kullanılan kartlarda yaşanan bu kriz, pek çok işletmeyi benzer bir yol ayrımına getirdi. Esnaf temsilcileri, sektörün nefes alabilmesi için komisyon oranlarına acilen bir üst sınır getirilmesini ve ödeme vadelerinin makul seviyelere çekilmesini talep ediyor.
