Deloitte tarafından yayımlanan "Kendi Koşullarında İlerleme" başlıklı küresel rapora göre; Z kuşağının %55'i, Y kuşağının ise %52'si evlilik, çocuk sahibi olma, iş kurma veya eğitime devam etme gibi kritik yaşam kararlarını finansal öncelikleri doğrultusunda erteliyor.
Deloitte, 44 ülkeden 14 bin 384 Z kuşağı ve 8 bin 211 Y kuşağı temsilcisinin katılımıyla gerçekleştirdiği "Kendi Koşullarında İlerleme" araştırmasının sonuçlarını yayımladı. Rapora göre genç kuşaklar iş yaşamında hızlı terfiler ve unvan yarışından ziyade istikrara, sürekli beceri kazanımına, ruh sağlığına ve refaha öncelik veriyor.
Öne Çıkan Rakamlar ve Kuşakların Karşılaştırmalı Tablosu
İş yaşamı, liderlik algısı, yapay zeka kullanımı ve tükenmişlik oranlarında öne çıkan veriler şu şekilde gerçekleşti:
| İnceleme Alanı / Gösterge | Z Kuşağı | Y Kuşağı |
|---|---|---|
| Finansal Nedenlerle Yaşam Kararlarını Ertelenler | %55 | %52 |
| Kariyerde İstikrarlı Büyümeyi Tercih Edenler | %44 | %46 |
| Hızlı Terfi & Unvan Odaklı Tempoyu İsteyenler | %25 | %21 |
| Liderlikte Stres ve Tükenmişlikten Çekinenler | %50 | %49 |
| Günlük İşlerde Yapay Zekadan Faydalananlar | %74 | %74 |
| Zaman Zaman Tükenmişlik (Burnout) Yaşayanlar | %48 | %45 |
| Gelecek 12 Ayda Finansal İyileşme Bekleyenler | %53 | %45 |
Liderlik Kabuk Değiştiriyor: "Stres ve Tükenmişlik" En Büyük Engel
Araştırma, yeni neslin liderlik rolünden tamamen vazgeçmediğini ancak liderlikten beklentilerini yeniden tanımladığını gösteriyor. Katılımcıların geleneksel üst düzey liderlik rollerinden uzak durma gerekçelerinin başında stres, aşırı sorumluluk ve iş-yaşam dengesizliği geliyor.
Hitabet ve Liderlik Arayışı: Her iki kuşak da empati, uyum yeteneği ve iş ahlakını en güçlü yanları olarak görürken; hitabet, liderlik, yapay zeka yetkinliği ve iletişim becerilerini geliştirmek istediklerini belirtiyor.
Sosyal İlişkilerin Bağlılığa Etkisi: İş yerinde yakın arkadaşı olan Y kuşağı çalışanlarının kurumda 5 yıldan fazla kalma niyeti %43'ten %61'e; Z kuşağında ise %33'ten %48'e çıkıyor.
Yapay Zeka Sadece Verimlilik İçin Değil, Stresle Başa Çıkmak İçin de Kullanılıyor
Çalışanların 3'te 1'i son bir yılda yapay zeka ve otomasyon odaklı köklü değişimler yaşadı. Z ve Y kuşaklarının %74'ü günlük iş süreçlerinde yapay zekayı aktif kullanıyor.
Yapay zeka kullanım amaçları arasında gelişim fırsatlarını keşfetmek (%79) ilk sırada yer alırken; kariyer tavsiyesi almak (%69-%72) ve iş stresini yönetmek (%65-%67) dikkat çeken diğer başlıklar oldu.
Genç çalışanların yaklaşık %60'ı şirketlerindeki mevcut yapay zeka araçlarının ve eğitimlerinin geliştirilmesi gerektiğini düşünüyor.
Gelecekte Ne Olacak? Alfa Kuşağı İş Dünyasını Nasıl Değiştirecek?
Deloitte Türkiye İnsan Kaynakları Yönetimi Hizmetleri Lideri İlksen Keleş, Z ve Y kuşaklarının kariyerlerini kendi koşulları doğrultusunda esneklik ve refah odaklı yeniden tanımladıklarını belirterek, 2028-2030 projeksiyonuna dikkat çekti:
1. Alfa Kuşağı (2028-2030) Sürtünmesiz İş Dünyasına Doğacak
2028 yılından itibaren iş gücüne katılmaya başlayacak olan Alfa kuşağı, doğrudan yapay zekanın içinde büyüyen, otomasyona ve sürtünmesiz dijital deneyimlere alışkın ilk nesil olacak. Z ve Y kuşaklarının bugün belirlediği esnek çalışma ve refah normları, Alfa kuşağının iş yaşamı standartlarını oluşturacak.
2. İnsan Refahı ve İş Başarısı Birbirini Besleyecek
İş dünyasında başarı kriterleri sadece finansal çıktılarla değil, çalışanların akıl sağlığı ve iş yerindeki anlam duygusuyla ölçülecek. Kurumlar, Alfa kuşağı gelmeden önce "tüm kuşakların kendi koşullarında gelişebileceği" dinamik hibrit modeller kurmak zorunda kalacak.
