Dünyada enerji talebinin büyük kısmı hâlâ fosil yakıtlardan karşılanmaktadır. Petrol de küresel enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayarak alınıp satılabilen temel enerji emtialarından biri olma statüsünü sürdürmektedir. Küresel çapta petrolün birden fazla cinsi bulunmaktadır. Aynı zamanda petrole yatırım çeşitli piyasa ve enstrümanlar üzerinden yapılabilmektedir.
Yatırımcıların petrole yatırım yapmadan önce bilmesi gerekenleri, riskleri ve avantajları yazımızın devamında bulabilirsiniz.
Petrol Yatırımı Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Petrole yatırım yapmadan önce petrol fiyatlarını etkileyen gelişmelerin neler olduğuna bakmak gerekir. Petrol yatırımı işlem yapılan piyasaya göre farklı riskler barındıran bir yatırımdır. Bu nedenle yatırımcının risk toleransının dışında kalan işlemlerden kaçınması önemlidir.
Petrole forex piyasasında CFD’ler üzerinden, yurt dışı spot hisse piyasasında Shell, BP gibi şirketlerin hisse senetleri aracılığıyla ya da opsiyon piyasasındaki sözleşmeler üzerinden yatırım yapılabilmektedir. Brent petrol fiyatlarını belirleyen unsurlara geçecek olduğumuzda ise neredeyse tüm yatırım araçlarında olduğu gibi petrol fiyatı da en çok arz talep dengesinden etkilenmektedir. Petrolde talebi etkileyen tarafta ise ekonomik büyüme ve teknolojik gelişmeler yer almaktadır.
Yenilenebilir enerji alanındaki ilerlemeler fosil yakıtlara olan talebin azalmasında etkili olsa da günümüzde küresel enerji talebinin yaklaşık %30’u petrolden karşılanmaktadır. Bunun yanı sıra ekonomik büyüme beklentilerinde artış görülen dönemlerde petrole olan talep artmaktadır.
Diğer taraftan Brent petrol, Kuzey Denizi kaynaklı petrol türlerini esas alan küresel bir fiyat göstergesidir. Bununla birlikte Orta Doğu’daki üretim ve taşıma koridorlarına ilişkin gelişmeler küresel arz beklentileri üzerinden Brent ve WTI (ham petrol) fiyatlarını etkileyebilir. Bu nedenden dolayı jeopolitik risklere açık bir emtiadır. Çatışmalar ve hükümetler arası yaptırımlar arz endişelerini artırdığı ölçüde durum petrol fiyatlarına yansıyabilmektedir. Arz tarafında ise OPEC+ üyesi ülkelerin üretim kotası kararları küresel petrol arzını büyük ölçüde etkilemektedir. ABD’den çıkarılan ham petrolün miktarı da petrol fiyatlarına doğrudan etki etmektedir.
Döviz kuru etkisine bakacak olduğumuzda ise petrol ve petrole dolaylı yoldan yatırım yapılan araçlarda fiyat, ağırlıklı olarak dolar üzerinden belirlenmektedir. Bundan dolayı Brent fiyatı dolar endeksindeki hareketlerden etkilenebilir. Doların güçlenmesi, petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından pahalılaştırarak talep üzerinde baskı oluşturabilir. Ancak dolar ve petrol arasındaki korelasyonun diğer piyasa koşulları ile ele alınması çok daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.
Petrol Piyasasında İşlem Yapma Yolları
Petrol piyasasında işlem yapan yatırımcıların aşina olduğu fiyatlar varil fiyatlarıdır. Yatırımcılar fiyat değişimlerini varil fiyatı üzerinden takip ederler. Forex piyasası ise petrol varil fiyatına dayalı CFD’lere yatırım yapılabilen bir piyasadır. Haftanın 5 günü, işlem saatleri içerisinde pozisyon açılabilen bu piyasada işlemler kaldıraçlı ve çift yönlü olarak gerçekleştirilebilmektedir. Ülkemizde uygulanan SPK mevzuatına göre azami kaldıraç oranı 10:1’dir. Ancak piyasanın bu işlem özellikleri riskleri de beraberinde getirmektedir.
Kaldıraç etkisi kâr ve zarar üzerindeki etkiyi artırmaktadır. Bunun yanı sıra dünya gündemindeki birçok gelişme petrol fiyatını etkileyebildiği için petrolün açılan işlemin tersi yönünde hareketlilik gösterme ihtimali de bulunmaktadır. Piyasanın sunduğu zarar durdur emrini kullanmak zararı sınırlandırmaya yardımcı olsa da riski ortadan kaldırmamaktadır.
Petrole doğrudan olmasa da dolaylı olarak yatırım yapmanın bir alternatifi de petrol şirketlerine yatırım yapmaktır. Bu işlemler yine forex piyasasında işlem gören hisse senedi fiyatına dayalı CFD’ler üzerinden ya da spot piyasadan alım satım şeklinde olabilir. BP, Chevron, Exxon Mobil ve TotalEnergies hisse fiyatına dayalı CFD’ler üzerinden işlem yapılabilmekte ya da spot piyasa üzerinden doğrudan hisse yatırımı gerçekleştirilebilmektedir. Ancak bu yatırım alternatifi sadece petrol fiyatı değerlendirmeleri üzerine bir yatırım olmanın dışındadır. Petrol fiyatları hisse fiyatlamasına etki etse de şirketin finansal performansı, rezervleri ve üretimi gibi unsurlar hisse fiyatında hareketliliğe neden olmaktadır.
Petrol ürünlerine yatırım, petrol vadeli kontratlarıyla opsiyon piyasası üzerinden de yapılabilmektedir. Petrol fiyatlarına yönelik işlemler, NYMEX gibi organize piyasalarda işlem gören vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri üzerinden de gerçekleştirilebilir.
Petrolü dayanak alan varantlar ve sertifikalar, petrol fiyatını veya petrol vadeli işlemlerini takip eden ETF’ler ve fonlar ise petrole yatırım yapmanın yöntemleri arasında sayılmaktadır.
Petrole Forex Piyasasından Nasıl Yatırım Yapılır?
Petrol yatırımını forex piyasasından gerçekleştirmek için SPK tarafından kaldıraçlı işlemlerde aracılık yetkisi verilmiş bir kurumda hesabınızın olması gerekir. Eğer hesabınız yoksa SPK tarafından yetkilendirilmiş GCM Yatırım’da forex hesabı açabilirsiniz.
Demo hesapta 100.000 dolar sanal bakiye ile Brent veya ham petrol enstrümanlarına test işlemleri açabilirsiniz. Demo sürecinde piyasa özelliklerini öğrenebilir ve petrol grafiklerini inceleyerek değerlendirmeler yapabilirsiniz.
Platform üzerinde işlem yapacağınız petrol ürününü seçerek al (long) ya da sat (short) pozisyon açılabilmektedir. Petrolün yükseleceği yönündeki değerlendirmeler için long, düşeceği yönündeki değerlendirmeler için ise short pozisyon açılmaktadır. Bu aşamada teminat miktarı ve kaldıraç oranı belirlenmektedir. Aynı zamanda stop-loss (zarar durdur) ve take profit (kâr al) emirleri için seviye de belirlenebilir.
Petrol volatilitesi yüksek bir enstrüman olduğu için yatırım yapıldığında düzenli takip edilmelidir. Grafikler, teknik analiz seviyeleri, makroekonomik ve jeopolitik gündeme göre risk değerlendirmeleri yapılıp strateji belirlenebilir.
