TÜİK’in Zaman Kullanımı Araştırması verilerine göre kadınlar ev işi ve bakıma günde ortalama 4 saat 3 dakika ayırırken, erkeklerde bu süre yalnızca 58 dakika düzeyinde kalıyor.
Yasa teklifinin getirdiği en kritik başlıklar şu şekilde sıralanıyor:
Emeğin Tanınması ve Hazine Prim Desteği: Evdeki karşılıksız bakım ve temizlik işleri doğrudan sigortalılık süresinden sayılacak.
Mola Bakımı ve 30 Günlük İzin Hakkı: Sürekli hasta veya yaşlı bakan kişilerin nefes alabilmesi için kamu tarafından "mola bakımı" sağlanacak, bu süreçte maaş/yardımlar kesilmeyecek ve yılda en az 30 gün ücretsiz geçici bakım/izin hakkı verilecek.
Geriye Dönük Borçlanma ve Ücretsiz Sağlık: Geçmişte evde sigortasız geçen yıllar borçlanılarak emekliliğe dahil edilebilecek; ev emekçileri ve aileleri Genel Sağlık Sigortası’ndan (GSS) prim ödemeden yararlanabilecek.
Ev İşçilerine Tam İş Kanunu Güvencesi: Temizliğe veya bakıma giden kadınlar İş Kanunu kapsamına alınarak kıdem tazminatı, izin, mobbing/şiddet koruması ve iş sağlığı güvenliği haklarına kavuşacak.
TBMM'ye Sunulan Kanun Teklifinin Öne Çıkan Madde Detayları
| Madde / Konu | Eski / Mevcut Durum | Yeni Düzenleme Teklifi |
|---|---|---|
| 🏠 Madde 5 (Emeğin Tanınması) | Ev içi emek sigortasız ve tanımsızdı | Bakım ve temizlik emeği sigortalılık süresi sayılacak |
| 💳 Madde 17 (Prim Ödemeleri) | İsteğe bağlı primi kişi kendi öder | Emeklilik ve sağlık primlerini Hazine (Devlet) ödeyecek |
| ⏳ Madde 18 & 36 (Borçlanma) | Geçmiş ev yılları borçlanılamıyordu | Geçmişte evde boş geçen yıllara borçlanma hakkı getiriliyor |
| 🏖️ Madde 7 & 8 (Mola & İzin) | Kesintisiz ve izinsiz bakım yükü | Yılda 30 gün ücretsiz mola bakımı ve dinlenme hakkı |
| 📜 Madde 20 & 32 (İş Kanunu) | Ev hizmetlileri İş Kanunu dışındaydı | İş Kanunu kapsamına dahil; kıdem, izin ve sözleşme güvencesi |
| 🏢 Madde 33 & 34 (Belediyeler) | Kreş/Mola evi açma zorunluluğu yoktu | Büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş ve mola evi açma görevi |
