Dünyanın en büyük kamu varlık fonlarından biri olan Norveç Varlık Fonu'nun, Türkiye'deki sermaye piyasası soruşturmalarıyla ilişkilendirilen şirketlere yaptığı yatırımlar uluslararası portföy yönetiminde denetim ve yatırım tercihleri konusunu yeniden tartışmaya açtı.
Ekonomim yazarı Ruhi Sanyer, fonun yatırım kararlarını hangi gerekçelerle aldığını ve söz konusu riskli hisselerin portföye nasıl dahil edildiğini sorgulayan kapsamlı bir değerlendirme kaleme aldı.
10 Şirkette 208 Milyon Dolarlık Yatırım ve Yaşanan Zarar
Portföy Dağılımı: Norveç Varlık Fonu'nu yöneten Norges Bank Investment Management'ın (NBIM) 30 Haziran 2026 tarihli verilerine göre, fonun Türkiye'deki sermaye piyasası soruşturmalarıyla ilişkilendirilen 10 şirkette yaklaşık 208 milyon dolarlık hisse yatırımı bulunuyordu. Bu tutar, fonun aynı tarihteki yaklaşık 2,2 milyar dolarlık Türkiye hisse senedi portföyünün yüzde 10'una karşılık geliyor.
Şirketler ve Kriz: Söz konusu şirketler arasında Destek Finans Faktoring, Odine Solutions ve Tera Grubu bünyesindeki bazı şirketler de yer alıyordu. Fon krizinin ardından yürütülen soruşturmalar ve borsadaki sert satışlar, bu şirketlerin hisselerinde büyük değer kayıplarına yol açtı.
Zarar Boyutu: Fon yönetimi net bir zarar rakamı açıklamasa da Sanyer değerlendirmesinde, “1,85 trilyon doları yöneten bir fon için rakam önemli olmayabilir ama gelişmekte olan bir piyasada “köylü kurnazları” tarafından “çırak çıkartılmak” pek de kolay sineye çekilebilecek bir olay olmasa gerek” ifadelerine yer verdi.
Yatırım Kararlarını Kimler Verdi ve Hisseler Nasıl Seçildi?
Sanyer, hisse senedi yatırımlarında zarar etmenin olağan olduğunu ancak dünyanın en büyük kurumsal yatırımcılarından birinin bu şirketleri hangi değerlendirmeler sonucunda tercih ettiğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı:
Şirketlerin finansal performanslarının, büyüme beklentilerinin veya borsadaki fiyat hareketlerinin yatırım kararlarında ne ölçüde belirleyici olduğunun araştırılması gerekiyor.
Türkiye'deki piyasa aktörleri ile fon adına yatırım kararlarını alan yöneticiler arasındaki ilişkilerin ve karar mekanizmalarının şeffaf bir şekilde incelenmesi talep ediliyor.
Norveç Fonu Yönetimi: "Mağdur Durumundayız"
Türkiye'deki yatırım fonu krizinin ardından pozisyonlarını ve dış portföy yöneticilerini incelemeye aldıklarını duyuran fon yönetimi cephesinden açıklama gelmişti:
Fonun CEO Yardımcısı Trond Grande, 22 Ekim'de yaptığı açıklamada, piyasadaki manipülasyon iddialarından etkilenen yatırımcılar arasında bulunduklarını belirterek, "Fail olmaktan çok mağdur durumundayız" ifadelerini kullanmıştı.
Grande, Türkiye'deki yatırımların yeniden değerlendirildiğini belirtse de incelemenin sonuçlarına ve olası portföy değişikliklerine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Şeffaflık Çağrısı ve Temel Soru
Yazar Ruhi Sanyer, fonun inceleme kararını yeterli bulmayarak değerlendirmelerin yalnızca hisse fiyatlarındaki düşüşün nedenleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini savundu. Fonun CEO'su Nicolai Tangen'in uluslararası şirket yöneticilerine yönelik sorgulayıcı yaklaşımını hatırlatan Sanyer, aynı titizliğin kurumun kendi yatırım kararlarına da uygulanmasını istedi.
Sanyer'in gündeme getirdiği temel soru ise şu oldu:
"Asıl mesele, bu hisselerin baştan neden tercih edildiği. Dünyanın en büyük fonlarından biri, milyarlarca dolarlık portföy yönetirken bunun gibi çöp hisseleri hangi yatırım teziyle seçtiğini kamuoyuna anlatmalı."
