Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanımını ve erişilebilirliğini önemli ölçüde azaltacak yeni bir düzenleme üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Planlanan düzenlemeyle birlikte 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren tütün ürünlerinin satışına son verilmesi hedeflenirken, bu tarihe kadar sigaranın satış ve tüketimine yönelik kısıtlamaların kademeli olarak artırılması öngörülüyor.
Hazırlıkları yapılan yeni dönemde yalnızca sigaranın satıldığı noktalar değil; restoran ve kafelerden çocuk parklarına, spor alanlarından plajlara kadar çok sayıda alanı ilgilendiren değişikliklerin gündeme gelmesi bekleniyor.
Sigara paketleri göz önünde olmayacak
Planlanan düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri tütün ürünlerinin satış noktalarındaki görünürlüğü olacak.
Yeni uygulamayla birlikte sigara ve diğer tütün ürünlerinin market, büfe ve benzeri satış noktalarında müşterilerin doğrudan görebileceği şekilde sergilenmesinin önüne geçilmesi planlanıyor.
Tütün ürünlerinin kapalı ve dışarıdan görünmeyen dolaplarda tutulması öngörülüyor. Böylece özellikle çocuk ve gençlerin sigara paketleri ve markalarıyla görsel temasının azaltılması hedefleniyor.
Açık alanlarda sigara kısıtlaması genişleyecek
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını açık alanlarda uygulanacak sigara kısıtlamaları oluşturuyor.
Mevcut yasakların kapsamının genişletilerek insanların yoğun olarak bulunduğu bazı açık alanların da sigarasız bölge haline getirilmesi planlanıyor.
Buna göre özellikle çocuk parkları, spor alanları ve plajlarda sigara kullanımının yasaklanması gündemde.
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde sigara yasağı yalnızca kapalı alanlarla sınırlı kalmayacak ve günlük yaşamın önemli bir bölümünü oluşturan açık alanları da kapsayacak.
Yaş kontrolünde elektronik dönem
Tütün ürünlerinin satışında yaş kontrolünün de daha sıkı hale getirilmesi planlanıyor.
Yeni sistemde yaş doğrulamasının yalnızca satış görevlisinin kontrolüne bırakılmaması, elektronik yaş doğrulama sistemlerinin kullanılması öngörülüyor.
Böylece yaş sınırının altındaki kişilerin tütün ürünlerine erişiminin zorlaştırılması ve satış noktalarında daha etkin denetim yapılması hedefleniyor.
Restoran ve kafelerde sigara alanları küçülecek
Planlanan değişikliklerin en fazla etkileyeceği sektörlerden biri de yeme-içme işletmeleri olacak.
Yeni düzenlemeye göre restoran, kafe ve benzeri işletmelerde sigara tüketimine ayrılabilecek alanların ciddi şekilde sınırlandırılması planlanıyor.
Sigara içilebilecek bölümün işletmenin toplam alanının yüzde 10'unu geçmemesi ve en fazla 20 metrekare büyüklüğünde olması öngörülüyor.
Bu alanların ayrıca dışarıdan görünmeyen, diğer müşterilerden izole edilmiş bölümler olması planlanıyor.
Sigara içilen bölümlerde servis yapılmayacak
Yeni sistemin hayata geçmesi halinde sigara içilebilen izole alanlarda yiyecek ve içecek servisi de yapılamayacak.
Böylece işletmelerde sigara tüketilen alanların normal oturma bölümlerinin bir uzantısı olmaktan çıkarılması amaçlanıyor.
Müşterilerin yalnızca sigara tüketimi için bu alanları kullanması, ardından tekrar sigara içilmeyen bölümlere geçmesi öngörülüyor.
Hedef tarih 1 Ocak 2040
Hazırlanan yol haritasının en dikkat çekici bölümü ise uzun vadeli hedef.
Plan kapsamında 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren Türkiye’de tütün ürünlerinin satışına son verilmesi hedefleniyor.
Bu tarihe kadar satış noktaları, açık alanlar, işletmeler ve yaş kontrolü konusunda kademeli olarak daha sıkı uygulamalara geçilmesi planlanıyor.
Söz konusu düzenlemelerin hangi tarihlerde yürürlüğe gireceği, geçiş sürecinin nasıl uygulanacağı ve 2040 hedefinin hukuki çerçevesinin nasıl oluşturulacağı ise yapılacak mevzuat çalışmalarının ardından netleşecek.
Planlanan başlıca değişiklikler şöyle:
Tütün ürünleri kapalı ve dışarıdan görünmeyen dolaplarda tutulacak.
Açık alanlarda sigara kullanımına yönelik yeni kısıtlamalar getirilecek.
Çocuk parkları, spor alanları ve plajlarda sigara içilemeyecek.
Tütün ürünü satışlarında elektronik yaş doğrulama sistemleri kullanılacak.
Yeme-içme işletmelerinde sigara alanı toplam alanın yüzde 10'unu geçemeyecek.
Sigara alanlarının büyüklüğü en fazla 20 metrekare olacak.
Bu bölümler dışarıdan görünmeyecek ve diğer müşterilerden izole edilecek.
Sigara tüketilen bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılmayacak.
Uzun vadede 1 Ocak 2040'tan itibaren tütün ürünlerinin satışının sona erdirilmesi hedeflenecek.
Düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye’de tütün ürünlerinin satışından tüketim alanlarına kadar uzanan sistemde kapsamlı bir değişiklik yaşanacak.
