Türkiye sermaye piyasalarında derin yankı uyandıran fon krizinin ardından Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) kararıyla tasfiye sürecine giren 131 yatırım fonunda tablolar netleşmeye başladı. Reuters'ın TEFAS verilerinden derlediği hesaplamalara göre; ağustos sonunda 1,3 trilyon lira olan toplam fon büyüklüğü, yatırımcı çıkışları ve fiyat düşüşleriyle 16 Eylül itibarıyla yaklaşık 1 trilyon lira (992 milyar TL) seviyesine geriledi.
Tasfiye Edilen Fonların Dağılımı ve Konsantrasyonu
Tasfiye kapsamındaki varlıkların büyük bir kısmı az sayıdaki dev fonun elinde bulunuyor:
Beş Büyük Fon: Varlıkların yaklaşık yüzde 70'i (687 milyar TL) yalnızca beş büyük fonda yoğunlaşıyor.
Tera Portföy Ağırlığı: Tasfiye kapsamındaki en büyük varlıklara sahip olan Tera Portföy'ün altı fonunun toplam büyüklüğü 16 Eylül itibarıyla yaklaşık 680 milyar liraya ulaşarak toplam tasfiye tutarının üçte ikisinden fazlasını oluşturdu.
Öne Çıkan Tera Fonları: Şirketin en büyük fonu olan TLY kodlu Tera Portföy Birinci Serbest Fon 244 milyar lira, Tera Portföy Para Piyasası Fonu 224 milyar lira ve Tera Portföy Hisse Senedi Fonu 142 milyar lira büyüklüğe sahipti. Ayrıca 142 milyar TL'lik THF kodlu hisse fonu 206.326 yatırımcı ile en yüksek katılımcı sayısına ev sahipliği yapıyor.
Para Piyasası Fonları: Tasfiye edilecek 15 para piyasası fonunun toplam büyüklüğü 307 milyar lira ile toplam hacmin yaklaşık üçte birini oluşturuyor.
Yatırımcılar Paralarını Ne Ölçüde Geri Alabilecek?
Sektör uzmanları ve Reuters'ın analizine göre, yatırımcıların yapacağı geri ödemelerin miktarı portföylerin varlık yapısına ve likiditesine göre büyük farklılıklar gösteriyor:
Para Piyasası Fonları: Kısa vadeli, likit ve düşük oynaklıklı varlıklar barındırdıkları için bu fonlardaki yatırımcıların paralarının büyük bölümünü geri alabilmesi bekleniyor. Ancak bazı fonlarda varlıkların önemli kısmını oluşturan ters repo işlemlerinde, karşı tarafın temerrüde düşmesi ve teminat hisselerin değer kaybetmesi risk yaratıyor.
Hisse Senedi Fonları: İşlem hacmi düşük ve değeri suni olarak şişkin şirketlerin hisselerini yoğun şekilde taşıyan riskli fonlarda varlıkların değerinin yüzde 90'ın üzerinde kaybedebileceği öngörülüyor. Sektör uzmanları, varlıkların mevcut kâğıt üstü fiyatlardan nakde çevrilmesinin mümkün olmadığını vurguluyor.
Yatırımcı Profili ve Bireysel Pay
Bireysel ve Nitelikli Dağılım: Tasfiye kapsamındaki fon büyüklüğünün yaklaşık yüzde 42'sini (419 milyar TL) bireysel yatırımcıların da erişebildiği fonlar oluştururken, yüzde 58'lik kısmını (574 milyar TL) yalnızca nitelikli yatırımcılara açık fonlar meydana getiriyor.
Yatırımcı Sayısı: Fon bazında açıklanan verilere göre toplamda 725.425 kayıtlı pozisyon bulunuyor (tekil kişi sayısı birden fazla fonda yatırım olabileceği için değişiklik gösterebiliyor).
