Borsa İstanbul'da dokuz aylık bilançoların açıklanmasıyla birlikte şirketlerin kârlılık performanslarındaki değişimler netleşmeye başladı. BIST 50 endeksinde faaliyet gösteren Kardemir, Petkim ve Sabancı Holding, geçen yılın aynı döneminde açıkladıkları zararları bu yıl kâra dönüştürmeyi başardı.
Söz konusu üç şirketin toplam net kârı 27,9 milyar TL'ye ulaşırken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 36 milyar TL'lik net bir iyileşme kaydedildi. En yüksek net kârı Sabancı Holding elde ederken, onu Kardemir ve Petkim izledi. Ancak şirketlerin bilançolarındaki kâra geçiş hikâyeleri ve kârın kaynakları birbirinden farklı dinamiklere dayanıyor.
Şirketlerin Kâra Geçiş Dinamikleri ve Performansları
- Sabancı Holding: Geçen yılın ilk dokuz ayında 1 milyar TL zarar açıklayan holding, bu yıl 19,6 milyar TL net kâr elde ederek en yüksek performansı sergiledi. Kârlılıktaki bu güçlü dönüşte faaliyet kârının artması, finansman giderlerinin azalması ve yatırım gelirlerindeki yükseliş etkili oldu. Öte yandan, ticari faaliyetlerden elde edilen satış gelirlerinde ise kısmi bir gerileme yaşandı.
Kardemir: Geçen yıl 848 milyon TL zarar yazan şirket, bu dönem 4,5 milyar TL net kâr açıkladı. Kardemir'in bilançosundaki en dikkat çekici detay, satış gelirlerinin gerilemesine rağmen kârlılığın artması oldu. Satışların maliyetindeki düşüş brüt kârı desteklerken, finansman giderlerinin yarı yarıya azalması da bu başarıda kritik rol oynadı.
Petkim: Geçen yılın aynı dönemindeki 6,2 milyar TL zararın ardından şirket, bu yıl 3,8 milyar TL net kâr duyurdu. Petkim'in satış gelirleri yüzde 22 artarken, brüt kâr üretmeye başlaması olumlu karşılandı. Ancak net kâra geçişte esas faaliyet kârlılığından ziyade iştiraklerinden elde ettiği gelirlerin ağırlıklı rol oynaması, faaliyet kârlılığındaki iyileşmenin henüz tamamlanmadığına işaret ediyor.
BIST 50 Zarardan Kâra Dönen Şirketler Karşılaştırma Tablosu
| Şirket (BIST Kodu) | Geçen Yıl 9 Aylık Net Kâr/Zarar | Bu Yıl 9 Aylık Net Kâr | Kâra Geçişin Temel Dinamiği |
| Sabancı Holding | -1,0 milyar TL (Zarar) | 19,6 milyar TL | Faaliyet kârı artışı, azalan finansman ve yüksek yatırım gelirleri |
| Kardemir | -848 milyon TL (Zarar) | 4,5 milyar TL | Maliyet yönetimi, düşen maliyetler ve yarı yarıya azalan finansman gideri |
| Petkim | -6,2 milyar TL (Zarar) | 3,8 milyar TL | Artan satışlar, brüt kâr üretimi ve iştirak gelirlerinin katkısı |
Yatırımcı İçin Kârın Kaynağı Neden Önemli?
BIST 50'de üç büyük şirketin zarardan kâra geçmesi genel bilanço görünümü açısından güçlü bir iyileşmeye işaret ediyor. Ancak uzmanlar, bu başarının sürdürülebilirliği açısından kârın kalitesine dikkat çekiyor:
- Kardemir'de sıkı maliyet yönetimi öne çıkarken,
- Petkim'de iştirak gelirleri kârlılığı sırtlamakta,
- Sabancı Holding'de ise faaliyet performansı ve yatırım gelirleri belirleyici olmaktadır.
Önümüzdeki çeyreklerde bu kalemlerin seyri, şirketlerin sürdürülebilir kâr üretme kapasitesini test etmek adına yatırımcılarca yakından izlenecek.
