Eylül ayında fon piyasasında başlayan likidite sorunu, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) müdahalesi ve tasfiye kararlarıyla yeni bir aşamaya geçerken, yatırım fonlarının hisse senedi takaslarındaki değişimler de piyasanın odağına yerleşti. 16 Eylül sonrasını kapsayan verilere göre, BIST 100’de incelenen 94 hissenin yalnızca 13’ünde TL bazlı takas farkı pozitif olurken, 81 hissede negatif fark hesaplandı.
Fon Piyasasında Kriz Nasıl Başladı ve Nasıl Gelişti?
Temerrüt Açıklaması: Süreç, 15 Eylül 2026’da Pusula Portföy’ün bazı yatırım fonlarında katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunun açıklanmasıyla kamuoyunun gündemine geldi. 16 Eylül’de Tera Portföy’ün hisse senedi ve para piyasası fonlarında benzer ödeme sorunları bildirmesiyle satış baskısı derinleşti.
BIST 100'deki Sert Düşüş: 15 Eylül’de 14.219,98 puan seviyesinden açılan BIST 100 endeksi, 16 Eylül’de 13.122,58 puana kadar geriledi. Düşüşünü sürdüren endeks, 30 Eylül’de 11.926,04 puana, 23 Ekim’de ise 10.707,18 puana kadar gerileyerek dip seviyeleri test etti. Nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla daha likit hisselerin de satışa konu olması, baskının tüm piyasaya yayılmasına yol açtı.
SPK'nın Tasfiye ve Düzenleme Adımları
İşlemlerin Durdurulması: 17 Eylül’de SPK, yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonların TEFAS üzerinden alım satım işlemlerini durdurdu ve tasfiye kararları aldı. Finansal İstikrar Komitesi, sorunların geçici ve yönetilebilir olduğunu bildirirken; TCMB repo fonlamasını artırdı, Borsa İstanbul ise kredili işlemlerde öz kaynak koruma oranında geçici esneklik sağladı.
Manipülasyon ve Yapay Fiyat İncelemesi: SPK’nın 18 Eylül tarihli açıklaması, sürecin yalnızca ödeme temerrütlerinden ibaret olmadığını ortaya koydu. Kurul, 2025’in son çeyreğinden itibaren serbest ve para piyasası fonları aracılığıyla fiilî dolaşımı düşük hisselerde ekonomik göstergelerle açıklanamayacak fiyat hareketleri gözlemlediğini bildirdi. 28 Eylül’de ise tasfiye kapsamındaki fonların işlem süreçleri ve ödeme talimatları ayrı bir aşama olarak yürütülmeye başlandı.
Krizin Ardından Yatırım Fonlarının Hisse Takas Dağılımı
16 Eylül 2026 başlangıç alınarak yatırım fonlarının BIST 100 kapsamındaki hisse senetlerinde yaşanan değişimler, likidite ve güven arayışını net bir şekilde gözler önüne serdi:
Pozitif Takas Farkı Gösterenler: 94 hisseden yalnızca 13'ünde pozitif fark görülürken; ASELS 2,68 milyar TL ile ilk sırada yer aldı. Bu hisseyi GARAN (1,64 milyar TL) ve YKBNK (1,40 milyar TL) izledi.
Diğer Öne Çıkanlar: HALKB ve PETKM yaklaşık 500 milyon TL’lik, TAVHL ise 406 milyon TL’lik pozitif farkla dikkat çeken diğer varlıklar oldu. Kalan 81 hissede ise fon çıkışlarına bağlı olarak negatif takas farkları hesaplandı.
Negatif tarafta EREGL 6,81 milyar TL ile en büyük farkın görüldüğü hisse oldu. TCELL’de 2,66 milyar TL, THYAO’da 2,61 milyar TL, SASA’da 2,31 milyar TL negatif fark hesaplandı. AGHOL, TUPRS, EKGYO ve SAHOL’de de 1,9 milyar TL’yi aşan negatif farklar kaydedildi.
