Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dalgalı toparlanma sürecini 11.811,86 puan seviyesinde sürdürürken, küresel sermaye akışını yakından ilgilendiren kritik bir açıklama geldi. Küresel endeks sağlayıcısı FTSE Russell, Türkiye'deki hisse senetlerine ilişkin aralık ayı endeks değerlendirmesinde uygulanacak kararları duyurdu. Kuruluş, eylül ayında devreye alınan kısıtlamaların aralık ayında da aynen devam edeceğini bildirdi.
Açıklamada, Türkiye'nin piyasa şeffaflığını artırmaya yönelik attığı adımların olumlu karşılandığı, ancak bu düzenlemelerin piyasa üzerindeki kalıcı etkinliğini değerlendirmek için daha uzun bir gözlem süresine ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
Borsa İstanbul Hisselerine Uygulanan Kısıtlamalar Neleri Kapsıyor?
FTSE Russell'ın güncellenen kararına göre, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler için şu kısıtlamalar geçerliliğini koruyacak:
- Yeni Eklemeler Ertelendi: Şirketlerin küresel endekslere yeni dahil edilmesi, halka arzlardan kaynaklanan yeni pay eklemeleri ve fiili dolaşım oranlarındaki artışların endeks hesaplamalarına yansıtılması ertelendi.
- Kategori Değişiklikleri Durduruldu: Büyük, orta, küçük ve mikro ölçekli şirketler arasındaki endeks kategorisi değişiklikleri belirlenen istisnalar dışında uygulanmayacak.
- WAF Güncellemeleri Sınırlandırıldı: Ağırlık Düzeltme Faktörü (WAF) güncellemeleri yalnızca ilgili şirketin endeksten çıkarılmasıyla sonuçlanan işlemlerde gerçekleştirilebilecek.
Hangi Düzenlemeler ve Olumlu Adımlar Göz Önünde Bulunduruldu?
FTSE Russell, Türkiye'de sermaye piyasalarının şeffaflığını ve güvenilirliğini güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen reform niteliğindeki adımlara dikkat çekti:
- Ortaklık payı bildirim eşiğinin yüzde 5'ten yüzde 3'e indirilmesi,
- Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) fiili dolaşım oranı hesaplamalarında daha ayrıntılı veri sağlaması,
- Şüpheli yüksek ortaklık yoğunlaşmasıyla bağlantılı bazı yatırım fonlarının tasfiyesine karar verilmesi,
- Koordineli işlemler ve piyasa bozucu faaliyetlere yönelik denetim ve yaptırım süreçlerinin kararlılıkla sürdürülmesi olumlu gelişmeler arasında sıralandı.
Buna rağmen, piyasa katılımcıları ve danışma komitelerinden alınan geri bildirimler doğrultusunda düzenlemelerin tam etkisini görmek için zamana ihtiyaç duyulduğu yinelendi.
Aralık Ayında Hangi İşlemler Gerçekleştirilebilecek?
Mevcut kısıtlamalara rağmen, belirli teknik ve zorunlu endeks güncellemeleri aralık ayında yapılmaya devam edecek:
- Fiili Dolaşım ve Pay Sayısı: Sektör sınıflandırması değişiklikleri, üç aylık pay sayısı güncellemeleri ve belirlenen eşikler kapsamındaki fiili dolaşım oranı düşüşleri uygulanabilecek.
- Tampon Kuralları: Fiili dolaşım oranı yüzde 15'in üzerinde bulunan şirketler için yüzde 3, yüzde 5 ile yüzde 15 arasında bulunan şirketler için ise yüzde 1 tampon kuralı geçerli olacak. Üç aylık pay sayısı güncellemelerinde de yüzde 1 tampon kuralı işletilecek.
- Zorunlu Çıkışlar ve İstisnalar: İşlem sırasının kapalı kalması, likidite ve gözetim kriterlerinin karşılanamaması veya piyasa değerinin alt sınırların gerisine düşmesi nedeniyle endeksten çıkarılması gereken hisselere yönelik işlemler sürecek. Hisse bölünmeleri, küçük/orta ölçeklilerin mikro ölçeğe düşüşü, endeks ağırlık üst sınırı güncellemeleri ile ESG ve İslami yatırım kriterlerine ait özel dışlama listeleri de güncellenebilecek.
Piyasa Statüsünde Değişiklik Yok: Gözler Mart 2027'de
- Piyasa Sınıflandırması: FTSE Russell, Türkiye'nin hisse senedi piyasaları sınıflandırmasında herhangi bir değişikliğe gitmedi. Eylül ayındaki yıllık ülke değerlendirmesinde izleme listesine alınmayan Türkiye, Advanced Emerging Market (Gelişmiş Gelişen Piyasa) kategorisindeki konumunu korumaya devam ediyor.
- Gelecek Değerlendirme: Türkiye'deki düzenlemelerin etkinliğini izlemeyi sürdürecek olan kuruluş, kısıtlamaların kaldırılıp kaldırılmayacağını Mart 2027 endeks değerlendirmesi öncesinde yeniden ele alacak.
