ABD’de yaz tatili sezonunun sembolik sonu kabul edilen İşçi Bayramı (Labor Day) öncesinde akaryakıt fiyatları tarihi seviyelere tırmandı. İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki ham petrol sevkiyatının durma noktasına gelmesi ve küresel rafineri sorunları, ABD iç piyasasında pompadaki maliyetleri rekor seviyeye çıkardı.
Amerikan Otomobil Birlikleri (AAA) verilerine göre, ABD genelinde normal benzinin ortalama fiyatı galon başına 4,14 dolara yükseldi.
Geçen yıla göre 1 dolar zamlandı, 2012 rekoru geride kaldı
Benzin fiyatları, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 3,20 dolar seviyesine kıyasla galon başına yaklaşık 1 dolar artış gösterdi. Bu tırmanışla birlikte, 2012 yılında galon başına 3,82 dolar ile kırılan tüm zamanların Labor Day fiyat rekoru geride bırakıldı. Ancak mevcut seviye, Haziran 2022'de görülen 5,02 dolarlık tarihi zirvenin altında kalmaya devam ediyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, fiyatların geçen yıla kıyasla oldukça yüksek olduğunu kabul ederken, yönetimin pompadaki maliyetleri düşürmek adına çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.
Motorin galon başına 5,85 dolarla tüm zamanların rekorunu kırdı
Piyasadaki en sert yükseliş ise ağır vasıta, kargo ve yük taşımacılığının temel yakıtı olan motorinde yaşandı:
Tarihi Rekor: Motorinin ulusal ortalama fiyatı cuma günü 5,85 dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Enflasyon Riski: Lojistik maliyetlerindeki bu rekor artışın, ABD'de market ürünleri, gıda ve teslimat hizmetleri üzerinde yeni bir zam baskısı oluşturması bekleniyor.
Ukrayna saldırıları, Çin ve sıcak hava üretimi kısıtlıyor
Normal şartlarda yaz seyahat sezonunun bitimiyle düşüşe geçmesi beklenen akaryakıt fiyatları, küresel ve yerel arz kısıtları nedeniyle yüksek kalmayı sürdürüyor:
Yüksek Kapasite ve Aşırı Sıcaklar: ABD rafinerileri %98 kapasiteyle çalışmasına rağmen Teksas'taki aşırı sıcaklar ve kasırga riskleri arıza olasılıklarını artırıyor.
Küresel Arz Şokları: Ukrayna’nın Rus rafinerilerine düzenlediği saldırılar motorin arzını daraltırken, Çin’deki rafineri üretiminin gerilemesi küresel piyasalardaki sıkışıklığı derinleştiriyor.
Ayrıca küresel stokların son yılların en düşük seviyelerinde seyretmesi, yaşanan en küçük tedarik aksaklığının dahi pompa fiyatlarına anında zam olarak yansımasına yol açıyor. Bu durum, merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini zorlaştırırken akaryakıt üzerindeki yukarı yönlü fiyat baskısının önümüzdeki dönemde de devam edeceğine işaret ediyor.
Nitekim rafinerilerin kışlık yakıt üretimine geçiş sürecinde yaşanacak olası bir tesis arızası, küresel akaryakıt arzındaki kırılganlığı daha da derinleştirme riski taşıyor. Lojistik ve tedarik zincirindeki bu sıkılaşma ise özellikle gelişmiş ekonomilerde taşımacılık maliyetleri üzerinden nihai tüketici fiyatlarına doğrudan bir yük getirmeyi sürdürüyor.
