Gas Infrastructure Europe (GIE) tarafından yayımlanan son veriler, Avrupa Birliği'nin (AB) kış kapıya dayanmadan önce ciddi bir enerji krizi riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. AB doğal gaz depolarındaki ortalama doluluk oranı %58’in biraz üzerinde kalırken, bu oran verilerin tutulmaya başlandığı 2011 yılından bu yana aynı dönem için kaydedilen en düşük seviye oldu.
Geçen yılın 12 puan, 2009-2025 dönemi ortalamasının ise 18 puan gerisinde kalan stok seviyeleri, Orta Doğu’da şubat ayında başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklıkla birleşince piyasalarda kış riski fiyatlanmaya başladı.
Fiyat Senaryoları: Sert Kış Şartlarında 210 Euro Riski
Gösterge doğal gaz kontratı TTF, haber akışıyla 53-54 euro/MWh bandına çekilse de uluslararası analiz kuruluşları kış aylarına ilişkin ürkütücü senaryoları paylaştı:
Energy Aspects Baz Senaryosu: Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin durumuna göre kışın fiyatların 60 - 80 euro/MWh aralığında seyretmesi bekleniyor.
Katar LNG'siz Sert Kış Senaryosu: Katar'dan sevkiyatların aksadığı ve dondurucu soğukların yaşandığı senaryoda kasım-mart ortalaması 110 euro/MWh seviyesine çıkabilir. Bu durumda depoların mart sonunda %10'a gerileyeceği öngörülüyor.
%16 Stok Korumalı Aşırı Risk Senaryosu: Güvenlik tamponunun korunması amacıyla zorunlu talep kısıntısına gidilecek senaryoda fiyatların 210 euro/MWh seviyesine tırmanabileceği hesaplanıyor.
Goldman Sachs Senaryosu: Orta Doğu enerji ihracatının yavaş toparlanması halinde aralık ayında fiyatların 100 euro/MWh üzerine çıkabileceği uyarısı yapıldı.
AB Doğal Gaz Depoları ve Piyasa Göstergeleri
| Parametre / Gösterge | Mevcut Durum | AB Hedefi / Geçmiş Dönem | Piyasa Analizi |
|---|---|---|---|
| Depo Doluluk Oranı | 🚨 %58,0 | 🎯 %80,0 (Kış Öncesi Hedef) | 2011'den bu yana en düşük seviye. |
| Kuzeybatı Avrupa LNG Depo | 🔻 %43,0 | - | Temmuz ayı LNG girişleri yetersiz kaldı. |
| Piyasa Fiyatı (TTF) | 💶 53 - 54 € | 📉 ~31 € (Savaş Öncesi) | Savaş sonrası fiyatlar ikiye katlandı. |
| Kış Sonu Tahmini Doluluk | 📉 %67 - %76 | 🎯 %80,0 | Analistlere göre AB hedefine ulaşmak zor. |
Depolamanın Önündeki Ticari Engel: "Backwardation"
Avrupa’nın depoları doldurmasını zorlaştıran bir diğer kritik faktör ise finansal piyasalardaki fiyat yapısı oldu. Aurora Energy Research uzmanlarına göre, spot ve kısa vadeli doğal gaz fiyatlarının kış kontratlarından daha pahalı olduğu "backwardation" (ters fiyatlanma) yapısı stok oluşturmayı ticari olarak cazipsiz kılıyor.
Şirketlerin bugün yüksek fiyattan satın aldıkları gazı, kışın daha düşük fiyattan satmak zorunda kalma riski nedeniyle depolama hamleleri sınırlı kalıyor. Bu durum, dizel arzındaki daralmayla birlikte Avrupa kışı öncesinde en büyük kırılganlık alanı olarak öne çıkıyor.
