Küresel enerji ticaretinin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kontrolü üzerindeki Washington-Tahran gerilimi yeni bir diplomatik atışmayla tırmandı. ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nı yakında "ABD toprağı ilan edeceğine" ve seyrüseferin Amerikan kontrolünde olduğuna dair iddialarına İran kanalından yanıt geldi.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Trump’ın boğaza dönük yaklaşımının gerçeklikten uzak olduğunu vurgulayarak bu söylemleri "yanılgı" olarak nitelendirdi.
"Boğaz Sosyal Medya Mesajı veya Uçak Gemisiyle Alınamaz"
Garibabadi, ABD'nin bölgedeki varlığına ve açıklamalarına tepki gösterdiği değerlendirmesinde, stratejik su yolunun egemenliğine dikkat çekti:
Görüş ve Yanıt: Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın durumunun bir sosyal medya paylaşımı, uçak gemisi intikali veya tek taraflı talimatlarla değiştirilemeyeceğini savundu.
İsimlendirme Detayı:
Egemenlik Vurgusu: Su yolunun açılması veya geçiş şartlarının belirlenmesinin yalnızca bölge ülkelerinin ve İran'ın yetkisinde olduğunu tekrarladı.
Masadaki Şart: Haziran Mutabakatı
Açıklamalar, taraflar arasında haziran ayında sağlanan geçici uzlaşmanın ve müzakerelerin askıda kaldığı hassas bir süreçte gerçekleşiyor:
Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişlerinin tamamen normale dönmesi için ABD'nin haziran ayında varılan mutabakat şartlarına uymasını şart koşuyor.
İran tarafı;
Hürmüz Boğazı Krizinde Tarafların Pozisyon Tablosu
| Aktör / Taraf | ABD (Donald Trump Yönetimi) | İran (Kazım Garibabadi & Tahran) |
|---|---|---|
| 🗺️ Söylem / İddia | Boğazın "ABD toprağı" ilan edileceği ihsası | Boğazın tarihsel ve hukuki olarak İran kontrolünde olduğu |
| 🛡️ Saha Durumu | Deniz ablukası ve askeri caydırıcılık baskısı | Geçiş izinlerini kısıtlama ve deniz şartı koşma |
| 📜 Çözüm Şartı | İki ülke arasındaki çatışmalı sürecin sonlanması | Haziran mutabakatına uyulması ve ablukaların kalkması |
