Ünlü iktisatçı Mahfi Eğilmez, 2025 yılına dair kapsamlı analizini paylaştı. Türkiye ekonomisinde makro göstergelerin toparlanma sinyali verdiğini belirten Eğilmez, buna karşın geniş tanımlı işsizlik ve düşük gelirli kesimlerin yaşam standartlarındaki düşüşün devam ettiği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, kendi blogunda yayımladığı "2025 Yılı Değerlendirmesi" başlıklı yazısında, Türkiye’nin geride bırakmaya hazırlandığı yılın ekonomik ve sosyal röntgenini çekti. Resmi veriler ve yıl sonu tahminlerine dayanan analizde; bütçe açığı, cari açık ve rezervler gibi makroekonomik alanlardaki iyileşmeler öne çıkarken, toplumsal refah ve hukuki endekslerdeki gerileme dikkat çekti.
Makroekonomik Tahribat Kısmen Onarıldı
Eğilmez, 2021 Eylül döneminde başlayan ve 2023 ortasına kadar devam eden ekonomi politikalarının yarattığı hasarın, 2025 yılı itibarıyla ancak kısmen telafi edilebildiğini vurguladı. Analizde, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) artışı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) brüt rezervlerindeki yükseliş olumlu gelişmeler olarak nitelendirildi. Ancak büyümenin, Türkiye’nin potansiyel hızının altında kaldığı gerçeği hatırlatıldı.
İşsizlik ve Satın Alma Gücü Alarm Veriyor
Ekonomik büyümedeki toparlanmanın toplumun geneline yayılmadığını ifade eden Eğilmez, dar tanımlı işsizlik her ne kadar makul seviyelerde görünse de geniş tanımlı işsizlik oranındaki olumsuz gidişata vurgu yaptı. Özellikle;
Tarım ve hayvancılık sektöründeki üretim kayıpları,
Sanayide, özellikle tekstil kolundaki daralma,
Asgari ücretli ve emeklilerin alım gücündeki sert düşüş, 2025 yılının en temel yapısal sorunları olarak sıralandı.
Euro/Dolar Paritesi İhracatçıyı Destekledi
Dış ticaret dengesine değinen Mahfi Eğilmez, Euro/Dolar paritesindeki yükselişin Türkiye için bir avantaj yarattığını belirtti. İhracatın büyük bir kısmının Avrupa’ya yapılması ve turizm gelirlerinin Euro ağırlıklı olması sayesinde, parite etkisinin bu sektörlerde kısmi bir rahatlama sağladığı kaydedildi.
Sosyal göstergeler tarafında ise tablo ekonomik verilere kıyasla daha karamsar. Eğilmez, World Justice Project 2025 Hukukun Üstünlüğü Endeksi verilerine dayanarak, Türkiye'nin ceza adaleti dışındaki tüm kategorilerde bir önceki yıla göre kan kaybettiğini açıkladı.
Çözüm Önerileri: Yapısal Reformlar ve Adalet
Analizinin sonuç bölümünde Eğilmez, ekonomik kazanımların kalıcı ve sürdürülebilir olması için şu adımların atılması gerektiğini belirtti:
- Hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığının tam olarak tesis edilmesi.
- Düşük gelirli kesimlerin refahını artıracak sosyal politikalar.
- Tarım ve hayvancılığa yönelik kapsamlı destek programları.
- Ertelenen yapısal reformların hızla hayata geçirilmesi.
