Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Kamerun’da düzenlenen 14. Bakanlar Konferansı’nda dijital ürünlere yönelik gümrük vergisi muafiyetini (moratoryum) uzatma konusunda uzlaşma sağlayamadı. 1998 yılından bu yana kesintisiz uygulanan yasağın sona ermesi, küresel dijital ticarette büyük bir belirsizlik dönemini başlatabilir.
Kamerun'un başkenti Yaounde'de gerçekleştirilen ve dört gün süren yoğun pazarlıkların ardından, DTÖ’nün 14. Bakanlar Konferansı (MC14) beklenen kararı veremedi. Konferans başkanı Kamerun Ticaret Bakanı Luc-Magloire Mbarga Atangana, elektronik iletimlere uygulanan gümrük vergileriyle ilgili erteleme dahil birçok kritik konuda "zamanın yetmediğini" açıklayarak görüşmelerin anlaşmasız sonuçlandığını duyurdu.
28 Yıllık Dijital Ticaret Geleneği Tehlikede
Dijital dünyayı ve online ticareti gümrük vergilerinden koruyan bu moratoryum, internetin henüz emekleme aşamasında olduğu 1998 yılında yürürlüğe girmişti. O tarihten bu yana her iki yılda bir yenilenen bu muafiyet, günümüzde küresel hizmet ihracatının %50’den fazlasını kapsayan devasa bir ekosistemi güvence altına alıyordu.
Eğer ay sonuna kadar Cenevre'deki genel merkezde sürpriz bir anlaşma çıkmazsa, 28 yıllık vergi yasağı resmi olarak sona erecek. Bu durum, 166 üyesinden herhangi birinin kararları veto edebilmesi nedeniyle "hantal bir yapı" olmakla eleştirilen DTÖ için yeni bir itibar kaybı olarak değerlendiriliyor.
ABD ve Uluslararası İş Dünyasından Endişe Verici Açıklamalar
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada moratoryumun uzatılmasını "en kolay elde edilebilecek sonuç" olarak nitelendirmişti. Ancak en az bir üye ülkenin, ABD'nin bu muafiyeti kalıcı hale getirme çabalarına sert bir şekilde karşı çıkması süreci tıkadı.
Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, kararın reel ekonomi üzerindeki olası etkilerine dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:
"Dijital hizmetleri gümrük vergisi engellerinin tehdidine maruz bırakmak, zaten kırılgan olan ekonomik ortamda mantıklı değil. Politika belirsizliği, küresel büyümenin motoru olan dijital ticareti riske atıyor. Cenevre’deki görüşmeler gecikmeden yeniden başlatılmalıdır."
Gözler Cenevre’ye Çevrildi
Görüşmelerin pazartesi gününün ilk saatlerine kadar sarkmasına rağmen sonuç alınamaması üzerine DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, havlu atmadıklarını belirtti. Okonjo-Iweala, eksik kalan konuların örgütün Cenevre'deki merkezinde ele alınmaya devam edilebileceğini söyleyerek üyeleri uzlaşmaya davet etti.
