Eurostat 2024 yılı Avrupa’da Yaşam Koşulları verileri açıklandı. Türkiye; aşırı kalabalık konutlar, yüksek konut maliyetleri ve ısınma sorunu gibi kritik göstergelerde Avrupa’nın en kırılgan ülkeleri arasında yer alarak barınma krizinin boyutlarını gözler önüne serdi.
Türkiye’de barınma krizi, uluslararası verilerle bir kez daha tescillendi. Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından paylaşılan 2024 yılı verilerine göre Türkiye, barınma kalitesi ve maliyet yükü açısından Avrupa Birliği (AB) ortalamasının oldukça gerisinde kaldı. Araştırma; nüfusun önemli bir kısmının dar alanlarda yaşadığını ve gelirinin büyük bölümünü barınmaya ayırmak zorunda kaldığını ortaya koyuyor.
Her 10 Kişiden 4'ü Aşırı Kalabalık Evlerde Yaşıyor
Verilerin en dikkat çekici başlığı olan "aşırı kalabalık konutlarda yaşam" oranı, Türkiye’de yüzde 38,2 olarak ölçüldü. Bu rakam, yüzde 16,9 olan Avrupa Birliği ortalamasının iki katından fazla. Türkiye bu oranla; Romanya (yüzde 40,7) ve Letonya'nın (yüzde 39,3) ardından Avrupa’da konut yoğunluğunun en yüksek olduğu üçüncü ülke konumunda. Uzmanlar, bu durumun özellikle düşük gelirli ve çocuklu ailelerde bir yaşam standardı sorununa dönüştüğüne dikkat çekiyor.
Konut Masrafları Bütçeyi Sarsıyor
Türkiye, "konut masrafı yükü" (housing cost overburden) istatistiğinde de zirveye yakın. Hanelerin gelirinin en az yüzde 40'ını kira, fatura ve vergi gibi barınma giderlerine ayırma oranında Türkiye, yüzde 14,8 ile Avrupa dördüncüsü oldu. Listede Yunanistan yüzde 28,9 ile ilk sırada yer alırken, onu yüzde 15,4 ile Norveç ve yüzde 15,3 ile İsviçre takip etti. Avrupa Birliği genelinde ise bu oran yalnızca yüzde 8,2 seviyesinde kaldı.
Isınma Sorununda İyileşme Var Ancak Risk Sürüyor
2023 yılında yüzde 19,5 olan "evini yeterince ısıtamayanlar"ın oranı, 2024 yılında yüzde 15,1’e geriledi. Bu düşüşe rağmen Türkiye, yüzde 9,2 olan AB ortalamasının hâlâ çok üzerinde. Türkiye, bu negatif tabloda Avrupa genelinde en çok ısınma sorunu yaşayan ilk 5 ülke arasındaki yerini koruyor.
Sonuç olarak Türkiye; barınmaya ilişkin üç temel göstergede de Avrupa Birliği ortalamasının belirgin biçimde üzerinde bulunuyor. Aşırı kalabalık konutlarda yaşayanların oranı yüzde 38,2, ısınma sorunu yaşayanların oranı yüzde 15,1 ve ağır konut masrafı yükü altında olanların oranı yüzde 14,8 olarak kayıtlara geçti.
