Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan temmuz ayı verilerine göre, küresel gıda fiyatları yeniden yükselişe geçti. Tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki artışlar endeksi yukarı taşırken, et ve süt ürünlerindeki gerileme yükselişi kısmen sınırladı.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1 artış gösterdi. Buna karşın endeks, Mart 2022'de görülen tarihi zirvenin yüzde 18,2 altında kalmayı sürdürdü. Küresel tarım emtia piyasalarında özellikle tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekerken, et ve süt ürünleri fiyatlarındaki düşüş genel artışı dengeleyen unsurlar arasında yer aldı.
Tahıl fiyatları yükseldi, buğday öne çıktı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 3,4 artarak 113,8 puana yükseldi. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 6,9 artış kaydetti.
Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 5,8 yükselirken, yıllık artış yüzde 9,9 seviyesine ulaştı. Fiyatlardaki yükselişte Karadeniz'deki ihracat akışında yaşanan aksaklıklar, ihracat altyapısındaki hasarlar ve önemli üretici ülkelerde etkili olan sıcak hava dalgaları belirleyici oldu.
Mısır fiyatları ise ABD'deki sıcak ve kurak hava koşulları ile enerji piyasalarındaki yükselişin etkisiyle yüzde 3,6 arttı. Arpa fiyatlarında ise yüzde 1,9'luk düşüş yaşandı.
Bitkisel yağ fiyatları son üç yılın zirvesinde
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 2 artarak 195,7 puana ulaştı. Böylece endeks, Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Palm yağı ve soya yağı fiyatlarındaki yükseliş, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki gerilemeyi geride bırakarak endeksin yükselmesinde etkili oldu.
Şeker fiyatlarında dikkat çeken yükseliş
Şeker Fiyat Endeksi, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5,6 artışla 95 puana çıktı. Buna rağmen fiyatlar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daha düşük seviyede kaldı.
Avrupa Birliği'nde devam eden sıcak ve kurak hava koşullarının üretim üzerindeki baskısı ile Asya'daki önemli üretici ülkelerde El Niño kaynaklı hava şartları, şeker fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.
Et fiyatları yılın ilk düşüşünü yaşadı
FAO Et Fiyat Endeksi, temmuz ayında yüzde 2,8 gerileyerek 127,7 puana indi. Böylece endeks, 2026 yılında ilk kez aylık bazda düşüş kaydetti.
Kümes hayvanları, domuz ve sığır eti fiyatlarında gerileme görülürken, koyun eti fiyatları ise yeni bir rekor seviyeye ulaştı.
Süt ürünlerinde gerileme sürüyor
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 0,7 düşüşle 116,2 puana geriledi. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 24,8 daha düşük seviyede gerçekleşti.
Yağsız süt tozu fiyatları yüzde 3,3, tam yağlı süt tozu yüzde 3,1 ve tereyağı yüzde 2,4 gerilerken, peynir fiyatları yüzde 1,7 artış gösterdi.
Uzmanlar, iklim koşulları, jeopolitik gelişmeler ve küresel arz zincirindeki risklerin önümüzdeki dönemde de tarım emtia fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini değerlendiriyor.
