Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, küresel gıda fiyatları Nisan ayında üst üste üçüncü kez yükseldi. Endeksteki artışta bitkisel yağlar başı çekerken, et fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, dünya genelindeki gıda emtia fiyatlarının Nisan ayı raporunu yayımladı. Veriler, küresel gıda piyasalarındaki yukarı yönlü hareketin devam ettiğini gösteriyor. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mart ayına oranla yüzde 1,6 artış göstererek 130,7 puana yükseldi. Bu rakam, endeksin geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 2 daha yüksek bir seviyeye ulaştığını ortaya koyuyor.
Bitkisel Yağ ve Enerji Maliyetleri Baskısı
Nisan ayındaki yükselişin ana motoru bitkisel yağ fiyatları oldu. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 5,9 artarak Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki artışın yanı sıra, yüksek petrol fiyatlarının biyoyakıt talebini tetiklemesi piyasalar üzerindeki baskıyı artırdı.
Et Fiyatlarında Tarihi Zirve
Haberin en dikkat çekici noktalarından biri et fiyatlarındaki seyir oldu. FAO Et Fiyat Endeksi; aylık yüzde 1,2, yıllık bazda ise yüzde 6,4 artış kaydederek rekor seviyeye ulaştı. Buna karşılık, süt ürünleri fiyatlarında yüzde 1,1, şeker fiyatlarında ise yüzde 4,7’lik bir düşüş yaşandı. Şeker fiyatlarındaki yıllık gerileme yüzde 21,2'yi buldu.
Üretim Tahminleri ve Bölgesel Riskler
Tahıl grubunda da hareketlilik gözlendi. FAO Tahıl Fiyat Endeksi aylık yüzde 0,8 artarken; ABD'deki kuraklık ve Avustralya'daki düşük yağış beklentisi buğday fiyatlarını yukarı çekti. Pirinç fiyatları ise lojistik ve üretim maliyetlerindeki artışla yüzde 1,9 yükseldi.
Kuruluş, 2025 yılı küresel tahıl üretim tahminini 3 milyar 40 milyon tona çıkarırken, 2026 yılı buğday üretim beklentisini 817 milyon tona düşürdü.
Hürmüz Boğazı ve Gübre Maliyeti Uyarısı
FAO Başekonomisti Máximo Torero, küresel sistemin dayanıklılığını koruduğunu belirtse de, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin enerji ve gübre maliyetleri üzerinden ciddi bir belirsizlik yarattığına dikkat çekti. Yaşanan krizin özellikle bitkisel yağ piyasalarında daha güçlü bir fiyat baskısı oluşturabileceği ifade ediliyor.
