Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, Davos'ta yaptığı açıklamalarda küresel enerji piyasalarındaki paradigma değişimine dikkat çekti. Birol, artık enerji ticaretinde "ucuzluk" kriterinin yerini "güvenilirlik" kriterine bıraktığını vurguladı.
Enerji Arz Güvenliği Milli Güvenlik Meselesi Oldu
Davos’ta Bloomberg HT’nin sorularını yanıtlayan Fatih Birol, enerji sektöründe jeopolitiğin hiç olmadığı kadar belirleyici hale geldiğini ifade etti. Birol, "Bu enerji ucuz mu?" sorusunun artık geçerliliğini yitirdiğini, bunun yerine "Bu ülkeye güvenebilir miyim?" sorusunun geçtiğini belirtti. Enerji arz güvenliğinin bir milli güvenlik meselesi olarak kabul edildiği bu yeni dönemde, devlet müdahalelerinin artacağını ve serbest piyasanın rolünün azalacağını öngördü.
Petrol ve Doğalgazda Arz Bolluğu Fiyatları Baskılıyor
Birol, geçtiğimiz yıl yaptığı öngörülerin gerçekleştiğini hatırlatarak, petrol fiyatlarının yaklaşık %25 oranında gerilediğini belirtti. Fiyatlardaki bu düşüşün temel nedenlerini şu şekilde sıraladı:
Üretim Artışı: ABD, Kanada, Brezilya, Arjantin ve Guyana’dan gelen yüksek üretim piyasada bolluk yarattı.
Zayıf Talep: Küresel petrol talebinin beklenen seviyede olmaması fiyatları aşağı yönlü baskılıyor.
Kritik Bölgeler: Venezuela'nın altyapı sorunları nedeniyle 2026’ya kadar piyasada etkisiz kalacağı, İran’daki olası çalkantıların ise mevcut küresel bolluk sayesinde tolere edilebileceği ifade edildi.
Kritik Mineraller ve Çin’in Hakimiyeti
Bakır fiyatlarının elektrikli araç ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla %45 yükseldiğini belirten Birol, kritik mineraller konusunda uyarılarda bulundu. Çin’in bu alanda Batılı ülkelerden 8-9 yıl önde olduğunu vurgulayan Birol, Türkiye için şu fırsat penceresine dikkat çekti:
"Türkiye, nadir toprak elementleri ve rafinaj alanında önemli bir merkez olabilir. Afrika ile yapılan maden çalışmaları kontrat seviyesine taşınmalı."
Geleceğin Enerji Trendleri: Yapay Zeka ve Nükleer
Fatih Birol, dünyanın belirsiz bir döneme girmesine rağmen bazı trendlerin netleştiğini söyledi:
Elektrik Talebi: Yapay zeka veri merkezleri ve elektrikli araçlar nedeniyle talep tarihin en yüksek hızında artacak.
Alıcıların Pazarı: Doğalgaz piyasasında artık satıcılar değil, alıcılar daha güçlü konumda.
Güneş ve Nükleer: Güneş enerjisindeki büyüme devam ederken, nükleer enerji dünya genelinde güçlü bir geri dönüş yapıyor.
