Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, COP31 kapsamında Antalya’da düzenlediği basın toplantısında küresel enerji dönüşümü, temiz enerji finansmanı ve iklim hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Uluslararası kalkınma bankalarının gelişmekte olan ülkelerin temiz enerjiye geçişine yeterli desteği sağlayamadığını belirten Birol, COP31’den elektrifikasyonu destekleyen olumlu bir karar çıkmasını beklediğini söyledi.
Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında basın mensuplarının sorularını yanıtlayan IEA Başkanı Fatih Birol, uluslararası kalkınma bankalarının temiz enerji yatırımlarına yönelik finansman performansını eleştirdi.
Gelişmekte olan ülkelerin enerji dönüşümünde yeterli desteği alamadığını belirten Birol, “Uluslararası kalkınma bankalarının, buna Dünya Bankası'nın geçmişteki performansı da dahil olmak üzere, gelişmekte olan ülkelere temiz enerjiye geçiş yolundaki yardımlarında sınıfı geçemediklerini düşünüyorum” dedi.
Birol, mevcut tablonun ise olumlu yönde değişmeye başladığını ifade etti. Türkiye’deki şirketlerin enerji dönüşümüne yönelik çalışmalarını da değerlendiren IEA Başkanı, doğru yönde ilerleme gördüğünü ve bu gelişmeden memnuniyet duyduğunu belirtti.
FATİH BİROL: ANTALYA’DAN OLUMLU BİR SONUÇ ÇIKACAĞINA UMUTLUYUM
Küresel enerji sistemindeki dönüşümün yalnızca iklim politikalarıyla sınırlı olmadığını belirten Fatih Birol, yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kazandığına dikkat çekti.
Birol, 2026 yılında dünya genelinde devreye alınan yeni elektrik üretim kapasitesinin yüzde 79’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu açıkladı.
IEA modellemelerine de değinen Birol, mevcut politikaların sürdürülmesi halinde enerji kaynaklı yıllık emisyonların yaklaşık 38 milyar tondan 30 milyar tona gerileyebileceğini ifade etti. Bu süreçte elektrifikasyonun belirleyici rol oynayacağını vurguladı.
Türkiye’nin COP31 kapsamında gündeme getirdiği hedeflerden birinin de elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarmak olduğunu belirten Birol, bu hedefin mümkün olduğunca fazla ülke tarafından benimsenmesinin istendiğini söyledi.
Hedefin COP31’in nihai karar metninde mi yoksa eylem planında mı yer alacağının henüz netleşmediğini kaydeden Birol, son haftalarda hükümet temsilcileriyle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Antalya’dan olumlu bir sonuç çıkması konusunda iyimser olduğunu dile getirdi.
ENERJİ GÜVENLİĞİ VE İKLİM HEDEFLERİ ORTAK NOKTADA BULUŞUYOR
Enerji güvenliği ile iklim politikalarının uzun yıllar boyunca birbirine alternatif olarak değerlendirildiğini belirten Fatih Birol, son dönemde bu yaklaşımın değişmeye başladığını söyledi.
İran savaşı sonrasında yaşanan gelişmelerin enerji güvenliği ile iklim hedefleri arasındaki ortak noktaları artırdığına işaret eden Birol, “İlk defa yıllardan beri, enerji güvenliği için iyi olan şeyler, iklim için iyi olan şeylerle hemen hemen tamamıyla örtüşüyor” ifadelerini kullandı.
COP31’in bu açıdan önemli bir fırsat sunduğunu belirten Birol, zirveden beklentisini “Daha fazla enerji, daha az emisyon” sözleriyle özetledi.
Elektrifikasyon petrol ve doğal gaz talebini etkileyecek
Elektrifikasyon sürecinin petrol ve doğal gaz piyasalarında önemli değişimlere yol açabileceğini belirten Fatih Birol, elektrikli araçların yaygınlaşmasına dikkat çekti.
Beş yıl önce otomobillerin yalnızca yüzde 5’inin elektrikli olduğunu hatırlatan Birol, IEA verilerine göre bu yıl elektrikli araçların payının üçte bire ulaştığını söyledi.
Elektrikli araçların yaygınlaşmasının petrol piyasalarını, ısı pompalarının geleneksel ısıtma sistemlerinin yerini almasının ise doğal gaz piyasalarını etkileyeceğini ifade etti.
Brezilya’nın COP30 kapsamında gündeme taşıdığı fosil yakıtlardan uzaklaşma çalışmalarına da değinen Birol, elektrifikasyonun hızlanmasının bu yöndeki çabaları destekleyeceğini belirtti.
IEA’NIN YENİ RAPORU 19 KASIM’DA YAYIMLANACAK
Basın toplantısında IEA’nın 19 Kasım’da yayımlanması planlanan yeni raporu da gündeme geldi. Raporda net sıfır emisyon senaryosunun yer alıp almayacağına ilişkin soruyu yanıtlayan Fatih Birol, kurumun 33 tam üye ülkesinin farklı enerji politikaları ve önceliklere sahip olduğunu hatırlattı.
Birol, raporun içeriğinin yayımlandığında görülebileceğini belirterek IEA’nın çalışmalarında temel ilkelerine bağlı kaldığını ve üye ülkelerin taleplerine yanıt vermeyi sürdüreceğini söyledi.
COP31’e devlet ve hükümet başkanları düzeyinde gösterilen yüksek katılımı da değerlendiren Birol, bu durumun kendisi için olumlu bir sürpriz olduğunu ifade etti.
Son iki yılda iklim değişikliğine yönelik ilginin azaldığı bir dönem yaşandığını belirten Birol, Antalya’daki yüksek katılımın farklı bir eğilime işaret edebileceğini dile getirdi.
