Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların enerji piyasaları üzerindeki yıkıcı etkilerini içeren aylık raporunu yayımladı. Rapora göre, küresel petrol talebi bu yıl, 2020 yılındaki pandemiden bu yana ilk kez düşüş kaydedecek.
Orta Doğu’daki Çatışmalar Talep Görünümünü Alt Üst Etti
Paris merkezli kuruluş, büyük ekonomiler için hazırladığı danışmanlık raporunda, bölgedeki savaşın küresel tüketim beklentilerini tamamen değiştirdiğini vurguladı. Raporda, "İran savaşı, küresel petrol tüketimi görünümünü tamamen alt üst etti. Kıtlık ve yüksek fiyatlar devam ettikçe, talep düşüşü yayılacaktır" ifadelerine yer verildi.
Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol akışının durma noktasına gelmesi, IEA tarafından tarihteki en büyük arz kesintisi olarak tanımlandı. Ham petrolün yanı sıra; jet yakıtı, motorin ve benzin fiyatlarındaki keskin artışlar, tüketici harcamalarını kısıtlayarak talebi doğrudan aşağı çekiyor.
Hürmüz Boğazı’nda Akış Yüzde 80 Azaldı
IEA verileri, krizin boyutlarını rakamlarla ortaya koydu:
Sevkiyat Kaybı: Kriz öncesi günlük 20 milyon varil olan sevkiyat kapasitesi, günlük 3,8 milyon varile kadar geriledi.
Arz Kesintisi: Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt'in üretimi durdurmak zorunda kalmasıyla küresel arz geçen ay günlük 10,1 milyon varil (yüzde 9) azaldı.
Stratejik Hamle: IEA; ABD, Japonya ve Almanya gibi ülkelerin katılımıyla, maliyetleri dizginlemek adına acil durum rezervlerinden 400 milyon varillik rekor bir miktar serbest bıraktı.
"Talep Artışı Yerini Tüketim Kaybına Bıraktı"
ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan ve İran limanlarını hedef alan ablukanın pazartesi günü yürürlüğe girmesiyle, enerji koridorundaki aksamaların derinleşmesi bekleniyor. IEA Genel Direktörü Fatih Birol, petrol vadeli işlemlerinin henüz krizin ciddiyetini tam olarak yansıtmadığını, ancak bu durumun kısa sürede değişeceğini belirtti.
Ajans, daha önce günlük 730 bin varil olarak öngörülen küresel talep artışı beklentisini tamamen sildi. Yeni projeksiyonlara göre, küresel petrol tüketiminin bu yıl günlük 80 bin varil azalması bekleniyor.
