Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Temmuz 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. Verilere göre, küresel fiyat hareketlerinin etkisiyle hem ihracat hem de ithalat birim değer endekslerinde yıllık bazda yükseliş kaydedildi. İthalat fiyatlarındaki artışın ihracat fiyatlarındaki artışı aşması sonucunda, ülkenin dış ticaret terimlerini gösteren dış ticaret haddinde gerileme yaşandı.
Temmuz ayında ihracat birim değer endeksi yıllık %8,2 artarken, ithalat birim değer endeksi %12,8 yükseliş gösterdi. Aynı dönemde yıllık bazda hem ihracat hem de ithalat miktar endekslerinde daralma kaydedildi.
Dış Ticaret Endekslerinin Temel Göstergeleri
TÜİK verileri kapsamında öne çıkan birim değer, miktar ve arındırılmış endeks parametreleri şöyle:
İhracat Birim Değer Endeksi (Yıllık): % +8,2 (Yakıtlarda % +39,4, Ham Maddelerde % +10,0)
İthalat Birim Değer Endeksi (Yıllık): % +12,8 (Yakıtlarda % +23,7, Ham Maddelerde % +11,6)
İhracat Miktar Endeksi (Yıllık): % -4,9 (Gıda, İçecek, Tütünde % +2,9)
İthalat Miktar Endeksi (Yıllık): % -6,9 (Gıda, İçecek, Tütünde % +24,4)
Dış Ticaret Haddi: 91,3 (Temmuz 2025: 95,3 / 4,0 Puan Azalış)
Mevsim ve Takvim Arındırılmış İhracat Miktar Endeksi: 143,3 (Aylık Artış: % +2,7)
Mevsim ve Takvim Arındırılmış İthalat Miktar Endeksi: 114,7 (Aylık Düşüş: % -8,7)
Birim Değer Endekslerinde Yakıt ve Ham Madde Etkisi
Temmuz 2025'e kıyasla ihracat birim değer endeksi alt gruplar bazında incelendiğinde; gıda, içecek ve tütünde %6,5, ham maddelerde (yakıt hariç) %10, yakıtlarda %39,4 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) %6,1 artış kaydedildi.
İthalat birim değer endeksinde ise gıda, içecek ve tütünde %3,3 azalma görülürken; yakıtlarda %23,7, ham maddelerde (yakıt hariç) %11,6 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) %9,1 yükseliş yaşandı. İthalat fiyatlarındaki daha yüksek ivme, dış ticaret haddinin Temmuz 2025'teki 95,3 seviyesinden 91,3 seviyesine düşmesine yol açtı.
Miktar Endeksleri Yıllık Bazda Daraldı, Aylık İhracat Toparlandı
Yıllık bazda ihracat miktar endeksi %4,9 geriledi. Bu grupta yakıtlarda %30,2 ve imalat sanayisinde %4,2 düşüş görülürken; gıda, içecek ve tütünde %2,9, ham maddelerde ise %6,4 artış oldu. İthalat miktar endeksi de yıllık %6,9 azaldı; gıda, içecek ve tütünde %24,4'lük sert miktar artışına karşın yakıtlarda %8,6 ve imalat sanayisinde %7,7 düşüş gerçekleşti.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye bakıldığında ise ihracat miktar endeksi haziran ayındaki 139,6 seviyesinden temmuzda %2,7 artarak 143,3'e yükseldi. Arındırılmış ithalat miktar endeksi ise hazirandaki 125,7 seviyesinden %8,7 azalışla 114,7 seviyesine geriledi.
