ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları ve İran'ın misilleme saldırıları, küresel havacılık sektöründe büyük bir kaosa yol açtı. Hava sahalarının kapatılması ve havalimanlarının hedef alınmasıyla birlikte dev havayolu şirketleri uçuşlarını askıya alırken, borsalarda sert düşüşler yaşanıyor.
Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim, küresel ulaşım ağını durma noktasına getirdi. İran'ın cumartesi günü İsrail ve ABD hava kuvvetlerinin saldırılarına füzeler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) karşılık vermesi, bölgedeki stratejik havalimanlarında ciddi hasara ve operasyonel aksamalara neden oldu.
Dev Havayolu Şirketlerinden İptal Kararları
Dünyanın en büyük uluslararası havayolu şirketlerinden biri olan Emirates, salı gününe kadar Dubai kalkışlı ve varışlı tüm uçuşlarını durdurduğunu açıkladı. Benzer şekilde Etihad Airways iptal süresini uzatırken, Qatar Airways ise Katar hava sahasının kapatılması nedeniyle Doha operasyonlarını tamamen askıya aldı.
Krizin etkileri Asya pazarına da sıçradı. Cathay Pacific Airway, Orta Doğu servislerini 5 Mart’a kadar iptal ederken, Hindistan merkezli IndiGo salı gününe kadar uçuşlarını durdurma kararı aldı.
Borsada Havacılık Hisseleri Eridi
Kritik yaz sezonu öncesi yaşanan bu istikrarsızlık, Avrupa borsalarında havacılık hisselerinin sert düşmesine neden oldu. Piyasa açılışında yaşanan değer kayıpları şu şekilde yansıdı:
Lufthansa: %11 düşüş
Iag (British Airways ana şirketi): %13 düşüş
Air France-Klm: %10 düşüş
Asya ve Pasifik bölgesinde de benzer bir tablo hakim. Singapore Airlines %7,5, Qantas Airways %10 ve Cathay %7 oranında değer kaybetti. ABD Başkanı Donald Trump'ın, saldırıların hedeflere ulaşana kadar süreceğine dair açıklamaları yatırımcılardaki endişeyi derinleştirdi.
Artan Maliyetler ve Lojistik Kriz
Çatışmalar sadece güvenliği değil, operasyonel maliyetleri de doğrudan etkiliyor. Petrol fiyatlarındaki ani yükseliş, havayollarının en büyük gideri olan yakıt maliyetlerini artırırken; hava sahası kapatmaları uçakların daha uzun rotalar izlemesine ve dolayısıyla işletme giderlerinin katlanmasına yol açıyor.
Havalimanlarında Hasar ve Mahsur Kalan Yolcular
Körfez bölgesindeki pek çok havalimanı "çapraz ateş" altında kaldı. Abu Dabi ve Dubai’nin ana havalimanlarında meydana gelen hasarlar ve yaralanmalar bildirilirken; Bahreyn ve Kuveyt havalimanlarının da İHA saldırılarına maruz kaldığı, Kuveyt’te çok sayıda çalışanın yaralandığı öğrenildi.
Birleşik Arap Emirlikleri sivil havacılık otoritesi, şu ana kadar 20 binden fazla yolcuya yardım edildiğini duyurdu. Ancak küresel bir aktarma merkezi olan bölgede on binlerce insanın mahsur kaldığı ve operasyonlar normale dönse dahi biriken yoğunluğun çözülmesinin günler alacağı tahmin ediliyor.
