TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE), nisan ayında hem aylık hem de yıllık bazda gerileyerek -7,1 puana indi. Satış beklentilerindeki bozulma, işlerin geçen yıla göre zayıflaması ve istihdam görünümündeki kötüleşme, perakende sektöründe talep kaynaklı kırılganlığın sürdüğüne işaret etti.
TEPAV tarafından yayımlanan TEPAV Perakende Güven Endeksi bültenine göre mart ayında -4,7 puan olan TEPE, nisan ayında -7,1 puana gerilerken geçen yılın aynı ayına göre düşüş 14,8 puana ulaştı. Endeksteki gerilemede özellikle gelecek üç aya ilişkin satış beklentilerindeki zayıflama belirleyici oldu.
Satış Beklentileri Geriledi
Gelecek üç aya ilişkin satış beklentilerinin denge değeri mart ayında 2,5 puan seviyesindeyken nisan ayında -6,2 puana düştü. Böylece satış beklentileri aylık bazda 8,7 puan, yıllık bazda ise 11,2 puan geriledi.
Ankete katılan perakendeciler arasında gelecek üç ayda işlerinde iyileşme bekleyenlerin oranı yüzde 13,5'ten yüzde 7,1'e düşerken işlerinde değişiklik beklemeyenlerin oranı yüzde 87,2'ye yükseldi. İşlerinde kötüleşme beklediğini belirtenlerin oranı ise yüzde 5,7 olarak gerçekleşti. Katılımcılar beklentilerini ağırlıklı olarak mevsimsel koşullar, ekonomik görünüm, savaş ortamı ve hammadde teminindeki sorunlarla ilişkilendirdi.
Perakendecilerin mevcut iş durumuna ilişkin değerlendirmeleri de olumsuz seyrini sürdürdü. İşlerin geçen yılın aynı dönemine göre durumunu ölçen gösterge nisan ayında -66,6 puan olarak gerçekleşti. Bu değer mart ayına göre 24,8 puan, geçen yılın aynı ayına göre ise 71 puanlık kötüleşmeye işaret etti.
İşlerde Geçen Yıla Göre Düşüş Oldu
Anket katılımcılarının yüzde 78,9'u geçen yılın aynı dönemine göre işlerinde düşüş yaşandığını belirtirken işlerinde artış olduğunu ifade edenlerin oranı yüzde 10,6'da kaldı. İşlerinde değişiklik olmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Alt sektörler bazında değerlendirildiğinde, perakende güveninin geçen yılın aynı dönemine göre arttığı tek alan "tekstil, hazır giyim ve ayakkabı" sektörü oldu. Yiyecek, içecek ve tütün ürünleri ile mobilya ve ev içi kullanım ürünleri gibi bazı sektörleyen değişimi genel ortalamanın üzerinde gerçekleşse de, endeks değerleri genel görünümdeki zayıflığı değiştirmedi. Buna karşılık marketler, büyük mağazalar ve çeşitli ürün gruplarında faaliyet gösteren işletmeler ortalamanın altında performans gösterdi.
Olumsuz Tablo Hangi Bölgelerde Ağırlık Kazandı?
Bölgesel sonuçlar incelendiğinde, Ortadoğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Batı Anadolu ve Ege bölgelerindeki değişim ortalamanın üzerinde gerçekleşirken Kuzeydoğu Anadolu, Orta Anadolu, Batı Karadeniz ve Batı Marmara bölgelerinde daha olumsuz bir tablo ortaya çıktı. Perakende güvenindeki yıllık gerilemenin en belirgin olduğu bölge Kuzeydoğu Anadolu oldu.
Beklentilerde Bozulma
TEPE'nin soru bazındaki sonuçları, perakendecilerin satış ve istihdam beklentilerinde bozulmanın sürdüğünü gösterdi. Gelecek üç ayda tedarikçilerden verilecek siparişlere ilişkin beklenti -8,2 puana, istihdam beklentisi ise -0,7 puana geriledi. Buna karşılık satış fiyatlarına ilişkin beklenti yüksek seviyesini koruyarak 95,7 puana yükseldi. Bu durum, sektörün talep tarafında zayıflık yaşarken maliyet ve fiyat baskılarının devam ettiğine işaret etti.
Avrupa Birliği'nde de perakende güveni nisan ayında zayıflamaya devam etti. AB-27 Perakende Güven Endeksi -7,6 puan seviyesinde gerçekleşirken yıllık bazda 1,1 puan, aylık bazda 1,7 puan geriledi. Ancak Türkiye'deki yıllık düşüşün 14,8 puana ulaşması, perakende güvenindeki bozulmanın AB ve Euro Bölgesi ortalamalarının belirgin şekilde üzerinde olduğunu ortaya koydu.
