Küresel petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişlerin ardından, akaryakıt fiyatlarındaki artışı dizginlemek amacıyla Eşel Mobil sistemi yeniden masaya yatırıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, artışların tüketiciye yansımasını önlemek adına kapsamlı bir etki analizi çalışması başlattı.
Bakanlık Düğmeye Bastı: Vergi Gelirinden Feragat Edilebilir
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başlatılan çalışma kapsamında, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve hane halkı bütçesi üzerindeki etkileri inceleniyor. Çalışmanın sonuçlarına göre, akaryakıt zamlarının pompa fiyatlarına yansımaması için devletin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirlerinden feragat etmesi planlanıyor.
Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesi (FİK) sonrası yapılan açıklamada, piyasaların sağlıklı işleyişi ve savaşın negatif etkilerinin azaltılması için her türlü tedbirin kararlılıkla uygulanacağı vurgulanmıştı. Komite, Türkiye ekonomisinin dışsal şoklara karşı dirençli olduğunu ve likidite tamponlarının riskleri yönetecek kapasitede olduğunu teyit etti.
Eşel Mobil Sistemi Nedir, Nasıl Çalışır?
Eşel Mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkilerini kırmak için kullanılan bir mekanizmadır. Bu sistemde; uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış kaynaklı zamlar, ÖTV oranında yapılan indirimle dengelenir.
Sistem İşleyişi: Örneğin, motorin fiyatına küresel piyasalar nedeniyle 1 TL zam gelmesi gerekiyorsa, devlet ÖTV oranını 1 TL düşürerek pompa fiyatının sabit kalmasını sağlar.
Dengeleme: Fiyatlarda indirim süreci başladığında ise, vazgeçilen vergi gelirini telafi etmek amacıyla ÖTV oranları kademeli olarak eski seviyesine çekilir.
Türkiye’de daha önce de uygulanan bu sistem, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurlarındaki hareketlilik nedeniyle kaldırılmıştı. Yeni çalışmayla birlikte sistemin güncellenerek tekrar devreye alınması bekleniyor.
