ABD-İsrail ile İran arasında patlak veren ve bölgesel lojistik hatlarını yüksek risk altına sokan çatışmalar, Türkiye'nin Orta Doğu ticaretinde zıt yönlü iki farklı dinamik oluşturdu.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 2026 yılının ilk 7 ayında Körfez Bölgesi’ne yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre %21 gerileyerek 13,9 milyar dolardan 11,05 milyar dolara düşerken;
En Büyük Kayıp BAE ve Irak İhracatında Yaşandı
Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz ticaret hatlarında tırmanan güvenlik riskleri, finans ve ticaret merkezi Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile olan ticari ilişkileri doğrudan olumsuz etkiledi. Yılın 7 ayında BAE’ye yapılan ihracat %48,1 eriyerek 4,56 milyar dolardan 2,36 milyar dolara geriledi. BAE pazarındaki 2,19 milyar dolarlık kayıp, bölge genelindeki toplam erimenin ana sürücüsü oldu.
Aynı dönemde Irak'a yapılan ihracat da sınır hatlarındaki aksamalar nedeniyle %12,9 düşerek 4,92 milyar dolara indi. Kuveyt'e ihracat %29,9 kayıpla 245,3 milyon dolara, Katar'a ihracat ise %37 gerilemeyle 203,1 milyon dolara düştü.
Kara yolu ve alternatif koridorları daha etkin kullanan Suudi Arabistan’a yapılan ihracat %10,6 artışla 1,74 milyar dolara, Umman’a ihracat ise %29,9 artışla 172,5 milyon dolara tırmansa da bu artışlar BAE ve Irak hattındaki devasa kaybı ikame etmeye yetmedi.
Körfez Ülkeleri İhracat Değişimi ve Sektörel Büyüklükler
Yılın ilk 7 ayında Türkiye'nin Körfez ülkelerine yaptığı ihracatın pazar ve sektör kırılımları şu şekildedir:
| Ülke / Sektör Grubu | 7 Aylık İhracat Değeri | Dönemsel Değişim (%) | Piyasayı Etkileyen Temel Dinamik |
|---|---|---|---|
| Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) | 2,36 Milyar $ | 📉 -%48,1 | 🛳️ Mücevher ve kimya ihracatında sert düşüş. |
| Irak | 4,92 Milyar $ | 📉 -%12,9 | 🚚 Sınır hattı aksamaları (Yaş meyve-sebze hariç). |
| Suudi Arabistan | 1,74 Milyar $ | 📈 +%10,6 | 🚛 Kara yolu koridorlarının aktif kullanımı. |
| Mücevher Sektörü (Körfez) | 1,05 Milyar $ | 📉 -%52,7 | 💎 BAE sevkiyatlarının durma noktasına gelmesi. |
| Kimyevi Maddeler (Körfez) | 1,43 Milyar $ | 📉 -%34,2 | 🧪 BAE pazarında %81,2'lik daralma. |
| Yaş Meyve ve Sebze (Körfez) | 732,5 Milyon $ | 🚀 +%135,5 | 🍏 Irak pazarından gelen 408,9 milyon $'lık ek talep. |
İran Pazarında 'Savaş Ekonomisi' Rüzgarı
Körfez bölgesindeki genel daralmanın aksine, çatışmaların merkezinde yer alan İran pazarında stoklama ve acil ihtiyaç tedariği kaynaklı güçlü bir ihracat ivmesi kaydedildi.
Savaşın başladığı Mart-Temmuz döneminde İran’a yapılan ihracat %17 artışla 993,2 milyon dolara fırlarken; yılın ilk 7 ayında ise toplam ihracat %6,9 yükselişle 1,33 milyar dolara ulaştı.
İran pazarındaki tırmanışın temelini iki stratejik sektör oluşturdu:
Kimyevi Maddeler ve Mamulleri:
Hububat, Bakliyat ve Yaş Mamuller: %41,8 yükselişle 235,4 milyon dolara ulaştı (69,3 milyon dolar ek hacim).
Bu iki temel sektörün sunduğu 193,6 milyon dolarlık toplam ivme, savaş koşulları altındaki İran'ın öncelikli olarak gıda emniyeti, sanayi girdileri ve ilaç ham maddesi teminine odaklandığını teyit etti.
