Orta Doğu’da tırmanan savaş ve jeopolitik gerilimler, küresel petrol taşımacılığı maliyetlerinin son bir yılda yaklaşık yedi kat artmasına neden oldu. Goldman Sachs analistleri, artan navlun fiyatlarının ve lojistik aksaklıkların petrol piyasaları üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaya devam edebileceği uyarısında bulundu.
Ham Petrol Taşımacılığında Varil Başına Maliyet 20 Doları Aştı
Goldman Sachs analistlerinin yayımladığı nota göre, ham petrolün ortalama taşımacılık maliyeti varil başına 3 dolar seviyesinden 20 doların üzerine yükseldi. Raporda, yaşanan bu keskin artışın arkasındaki temel etkenler şu şekilde sıralandı:
Hürmüz Boğazı Savaş Riski Primi: Varil başına 7 dolar
Yükselen Yakıt Maliyetleri: Varil başına 4 dolar
Gemiden Gemiye Transferler: Varil başına 4 dolar
ABD-İran savaşı ile Basra Körfezi ve çevresindeki gemilere yönelik saldırılar deniz taşımacılığını sekteye uğratırken, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol hacmi ilk etapta sert bir düşüş kaydetti. Sevkiyatlar, tartışmalı su yolundan geçen gemilerin yüklerini daha büyük tankerlere aktarmasıyla kısmen toparlandı. Ancak güncel verilere göre, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tankerlerin yaklaşık altıda biri her gün gemiden gemiye petrol transferlerinde kullanılmaya devam ediyor.
Rafinerilerin Talebi ve Ticaret Rotaları Değişebilir
Analistler, navlun maliyetlerindeki bu yüksek seviyelerin Brent petrol fiyatları için yukarı yönlü risk teşkil ettiğine dikkat çekiyor. Gemi saldırılarının yoğunlaşması, enerji altyapısındaki olası hasarlar ve kalıcı risk primleri fiyatları etkileyebilecek ana unsurlar arasında gösteriliyor. Bununla birlikte, Goldman Sachs’ın temel senaryosundaki tahmini, Brent petrolün yıl sonunda varil başına 90 dolara gerileyeceği yönünde.
Teslim edilen petrolün toplam maliyetindeki artışın, rafinerilerin ham petrol talebini düşürebileceği belirtiliyor. Yüksek lojistik giderler nedeniyle rafinerilerin daha yakın tedarikçilere yönelerek mevcut küresel ticaret rotalarını değiştirebileceği de öngörülüyor. Orta Doğu’daki çatışmaların mevcut şartlarda sürmesi halinde, taşımacılık maliyetlerini artıran bu baskıların varlığını koruması bekleniyor.
