Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 22 Ekim 2026 tarihli Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısının özetini yayımladı. Özette enflasyon görünümü, gıda ve enerji fiyatlarındaki gelişmeler, iç talep, cari açık ve para politikasına ilişkin değerlendirmeler öne çıktı. Merkez Bankası, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması halinde para politikasının yeniden sıkılaştırılabileceği mesajını verdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 22 Ekim'de gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu toplantısının özetini kamuoyuyla paylaştı. Özette, son enflasyon verileri ve öncü göstergelerin fiyat artışlarının ana eğilimindeki yavaşlamayı desteklediği belirtilirken, ekim ayında gıda ve enerji fiyatlarının tüketici enflasyonunu yukarı çekebileceği ifade edildi.
Kurul, söz konusu toplantıda politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37'den yüzde 36'ya düşürmüştü. Gecelik borç verme faizi yüzde 40'tan yüzde 39'a, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5'ten yüzde 34,5'e çekilmişti.
Ekim ayında enflasyonun yükselmesi bekleniyor
TCMB, ekim ayında özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki hareketlerin aylık tüketici enflasyonunu bir önceki aya göre artırabileceğini bildirdi. Ancak söz konusu yükselişin enflasyonun ana eğilimine yansımasının sınırlı kalacağı öngörüldü.
Ekim ayına ilişkin öncü göstergeler, taze meyve ve sebze fiyatlarındaki hareketlilik nedeniyle mevsimsellikten arındırılmış aylık gıda enflasyonunda artışa işaret etti. Küresel enerji maliyetlerindeki yükselişin de akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt fiyatları üzerinden yurt içi fiyatlara yansımayı sürdürmesi bekleniyor.
Dayanıklı tüketim ürünlerinde, özellikle beyaz eşya ve tüketici elektroniğinde fiyat artışları devam ederken, temel mal enflasyonunun ılımlı görünümünü koruyacağı değerlendirildi. Hizmet enflasyonunun ise önceki aylara kıyasla daha düşük seviyelerde kalmasına rağmen ekim ayında aylık bazda artabileceği belirtildi.
Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 29,73'e geriledi
Toplantı özetinde yer alan değerlendirmelere göre, eylül ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ise 1,78 puan gerileyerek yüzde 29,73 seviyesine indi.
Yıllık enflasyon enerji grubunda belirgin şekilde yükselirken, temel mallarda yatay seyretti. Hizmetler ile gıda ve alkolsüz içecekler gruplarında ise düşüş kaydedildi.
Enerji fiyatları eylül ayında aylık yüzde 6,25 yükseldi. Artışta küresel gelişmelere bağlı akaryakıt zamları ve rafineri marjlarındaki yükseliş etkili oldu.
Özel kapsamlı enflasyon göstergelerinden B endeksinde yıllık artış yüzde 29'a, C endeksinde ise yüzde 28,70'e geriledi.
Enflasyonun ana eğilimindeki düşüş devam etti
Merkez Bankasının takip ettiği göstergeler, eylül ayında enflasyonun ana eğilimindeki gerilemenin sürdüğünü ortaya koydu. Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,2 seviyesinde bulunan enflasyonun ana eğilimi, üçüncü çeyrekte yüzde 1,8'e düştü.
Bununla birlikte TCMB, hizmet sektöründeki fiyatlama davranışlarının enflasyonda katılığa neden olduğunu ve fiyat şoklarının etkilerinin uzun süre devam edebildiğini vurguladı.
Eylül ayı itibarıyla yıllık mal enflasyonu yaklaşık yüzde 25, hizmet enflasyonu ise yüzde 38 seviyesinde gerçekleşti. Hizmet sektörünün tüm alt gruplarında yıllık enflasyon düşüş gösterdi.
Üretici enflasyonu yüzde 27,38 oldu
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), eylül ayında aylık yüzde 2,07 arttı. Yıllık üretici enflasyonu ise 0,57 puan gerileyerek yüzde 27,38'e düştü.
Ana sanayi grupları incelendiğinde, aylık yüzde 3,55'lik artışla enerji grubu öne çıktı.
Petrol fiyatları enflasyon üzerindeki riskleri artırıyor
TCMB, jeopolitik gelişmelerin küresel enerji piyasalarında fiyatların yüksek ve oynak seyretmesine neden olduğunu belirtti. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşımacılık maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin fiyatlar üzerindeki etkisini sürdürebileceği ifade edildi.
Brent petrolün spot fiyatı eylül ayında ortalama 117 dolar olurken, ekimin ilk 20 gününde 127 dolara yaklaştı. Aynı dönemde propan, bütan, kömür ve TTF doğal gaz fiyatlarında da artış yaşandı.
Küresel gıda fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketin sürdüğüne dikkat çekilen özette, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) gıda fiyat endeksinin eylül ayında özellikle şeker ve tahıl fiyatlarındaki yükselişle arttığı bildirildi.
TCMB, enerji ve emtia fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasının enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu değerlendirdi.
2027 yılı enflasyon beklentisi yüzde 23,3'e yükseldi
Ekim ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi değişmeyerek yüzde 29,6 seviyesinde kaldı. 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi ise 0,6 puan artışla yüzde 23,3'e yükseldi.
Gelecek 12 aya ilişkin enflasyon beklentisi 0,2 puan artarak yüzde 23,9 olurken, 24 ay sonrası için beklenti 0,4 puan düşüşle yüzde 17,9 seviyesine geriledi. Beş yıl sonrasına ilişkin beklenti ise 0,1 puan artarak yüzde 12,2'ye çıktı.
Reel sektörün gelecek 12 aya ilişkin yıllık enflasyon beklentisi yüzde 32,5'e gerilerken, hane halkının aynı döneme ilişkin beklentisi yüzde 45,6 seviyesinde değişmedi.
Merkez Bankası, enflasyon beklentileri ve fiyatlama alışkanlıklarının dezenflasyon süreci açısından risk oluşturmaya devam ettiğini vurguladı.
İç talepte zayıf görünüm devam ediyor
PPK özetinde, son dönemde açıklanan ekonomik göstergelerin yurt içi talebin zayıf seyrini koruduğuna işaret ettiği belirtildi.
Ağustos ayında perakende satış hacmi aylık yüzde 1,4, çeyreklik bazda yüzde 1,7 arttı. Altın hariç tutulduğunda ise artış aylık yüzde 0,8, çeyreklik bazda yüzde 0,3 olarak hesaplandı.
Ticaret satış hacmi aynı dönemde aylık yüzde 0,2 artarken, çeyreklik bazda yüzde 1 geriledi. Hizmet üretim endeksi ise ağustosta aylık yüzde 0,2, çeyreklik yüzde 1,5 yükseldi.
Kartlı harcamalar üçüncü çeyrekte önceki çeyreğe göre yatay seyrederken, otomobil satışlarında ikinci çeyrekte başlayan düşüş üçüncü çeyrekte de devam etti.
Sanayi üretimi üçüncü çeyrekte yüzde 2,4 geriledi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretim endeksi ağustos ayında aylık yüzde 1, yıllık yüzde 1,9 azaldı. Sanayi üretimindeki düşüş üçüncü çeyrekte yüzde 2,4'e ulaştı.
TCMB, sanayi üretiminin ana eğiliminde zayıflama görüldüğünü bildirdi.
İnşaat üretim endeksi üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,3 artmasına rağmen yıllık bazda yüzde 1,1 geriledi.
Cari açık 42,1 milyar dolara yükseldi
Türkiye'nin cari işlemler dengesi ağustos ayında 4,1 milyar dolar fazla verdi. Buna karşın 12 aylık birikimli cari açık, önceki aya göre 0,6 milyar dolar artarak 42,1 milyar dolara çıktı.
Seyahat gelirleri ağustosta 8,2 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 12 aylık toplam seyahat geliri 60,1 milyar dolara ulaştı. Hizmetler dengesi fazlası ise 63,9 milyar dolarla güçlü görünümünü korudu.
Eylül ayında mevsimsellikten arındırılmış ihracat ve ithalat artış gösterdi. İhracatın yıllık artış hızı ithalatı geride bırakırken, 12 aylık birikimli dış ticaret açığında önceki aya göre düşüş yaşandı.
TCMB, mevcut göstergeler doğrultusunda 12 aylık birikimli cari açığın eylül ayında gerilemesini beklediğini bildirdi.
TCMB'den faiz ve sıkı para politikası mesajı
Merkez Bankası, PPK toplantı özetinde fiyat istikrarına ulaşılıncaya kadar sıkı para politikası yaklaşımının korunacağını vurguladı.
Sıkı para politikasının iç talep, döviz kuru ve beklentiler üzerinden enflasyondaki düşüş sürecini destekleyeceği ifade edildi.
Faiz kararlarında gerçekleşen enflasyon verileri, enflasyonun ana eğilimi ve beklentilerin esas alınacağı belirtilirken, para politikası adımlarının her toplantıda ayrı ayrı değerlendirileceği kaydedildi.
TCMB, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması halinde para politikasının yeniden sıkılaştırılabileceğini bildirdi.
Kredi ve mevduat piyasalarında beklentilerin dışında gelişmeler görülmesi durumunda parasal aktarım mekanizmasının ek makroihtiyati önlemlerle destekleneceği, likidite koşullarının da yakından takip edileceği belirtildi.
Merkez Bankası, para politikası kararlarının enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine indirecek parasal ve finansal koşulları oluşturacak şekilde alınacağını yineledi.
