Yüksek faiz döneminde yatırımcının en çok sorduğu sorulardan biri yeniden gündemde: 500 bin TL ile dolar almak mı, yoksa parayı TL mevduata yatırmak mı daha kazançlı? Ekonomist Mahfi Eğilmez, yayımladığı son analizinde bu soruya somut bir hesaplama üzerinden yanıt verdi.
Eğilmez'in örneğine göre, bir yıl önce 500 bin TL birikimi bulunan bir yatırımcının önünde iki seçenek vardı: Parasını 40 TL seviyesinden dolara çevirmek ya da net yüzde 36 faizle TL mevduatta değerlendirmek.
500 bin TL ile dolar alanın parası ne oldu?
Bir yıl önce dolar kurunun 40 TL olduğu varsayımında, 500 bin TL ile:
500.000 / 40 = 12.500 dolar
alınabiliyordu.
Dolar mevduat faizinin oldukça düşük olması nedeniyle hesaplamada faiz getirisi ihmal edildiğinde, yatırımcının bir yılın sonunda elinde yaklaşık 12 bin 500 dolar bulunmaya devam edecekti.
500 bin TL'yi faize yatıran ne kazandı?
Aynı 500 bin TL'nin stopaj sonrası net yüzde 36 faizle TL mevduata yatırılması durumunda ise bir yılın sonunda para:
500.000 × 1,36 = 680.000 TL
seviyesine ulaşıyor.
Dolar kurunun bir yılın sonunda 47 TL olduğu varsayımında, 680 bin TL yeniden dolara çevrildiğinde:
680.000 / 47 = 14.468 dolar
elde ediliyor.
Böylece başlangıçta 12 bin 500 dolar karşılığı bulunan 500 bin TL, mevduat tercihinde bir yıl sonra 14 bin 468 dolar karşılığına ulaşıyor. Hesaplamaya göre yatırımcı dolar bazında yaklaşık yüzde 15,7 getiri elde etmiş oluyor.
500 bin TL'de fark yaklaşık 1.968 dolar
Örnekteki rakamlara göre iki seçenek arasındaki fark şöyle oluşuyor:
| Yatırım tercihi | Bir yıl sonraki dolar karşılığı |
|---|---|
| Başlangıçta dolar almak | 12.500 dolar |
| TL mevduata yatırıp sonra dolara dönmek | 14.468 dolar |
| Fark | 1.968 dolar |
Bu hesaplamada TL mevduat, doğrudan dolar almaya göre yaklaşık 1.968 dolar daha fazla varlık oluşturuyor.
Kritik eşik yüzde 34
Ancak hesaplamanın en önemli noktası yalnızca faiz oranı değil, dolar kurunun aynı dönemde ne kadar yükseldiği.
Eğilmez'in analizine göre net mevduat getirisinin yüzde 36 olduğu bir ortamda teorik başa baş noktası kurdaki yaklaşık yüzde 36'lık artış. Döviz alım-satım makası, komisyonlar ve diğer işlem maliyetleri hesaba katıldığında ise daha gerçekçi eşik yaklaşık yüzde 34 seviyesine geriliyor.
Buna göre dolar kuru yüzde 34'ten daha az yükselirse TL mevduat dolar bazında avantaj sağlıyor. Kur artışı yüzde 34 civarında gerçekleşirse yatırımcı yaklaşık olarak dolar bazında başa baş kalıyor. Kur artışı yüzde 34'ün üzerine çıktığında ise dolar tutmak daha avantajlı hale gelebiliyor.
Faiz mi dolar mı? Asıl soru kurun ne kadar yükseleceği
Dolayısıyla yatırımcının yanıtlaması gereken temel soru, yalnızca “Faiz yüzde kaç?” değil. Asıl belirleyici olan, mevduat faizinin aynı dönemde dolar kurundaki yükselişi geçip geçemeyeceği.
Mahfi Eğilmez'in verdiği örnekte kazanan taraf TL mevduat oldu. 500 bin TL'yi bir yıl önce doğrudan dolara çeviren yatırımcı 12 bin 500 dolar seviyesinde kalırken, parasını yüzde 36 net faizle değerlendiren yatırımcı dönem sonunda parasını dolara çevirdiğinde yaklaşık 14 bin 468 dolara ulaştı.
Ancak geçmiş dönemde ortaya çıkan bu sonuç, gelecek dönem için aynı getirinin garanti edildiği anlamına gelmiyor. Faizlerin seyri, enflasyon, Merkez Bankası'nın para politikası, döviz talebi, rezervler ve ekonomiye duyulan güven, faiz ile dolar arasındaki tercihin sonucunu değiştirebilecek temel faktörler arasında bulunuyor.
Kaynak: Mahfi Eğilmez – “TL Mevduatı mı Dolar mı?”
