Trump'ın saldırıları iptal edip anlaşma duyurması güvenli liman talebini zayıflatabilir. Gram altın ve gram gümüşte aşağı yönlü baskı senaryosu masada.
Özetle:
- Trump, İran'a planlanan hava saldırılarını iptal ettiğini ve anlaşmanın imza aşamasına geldiğini duyurdu; İran basını ise anlaşmayı henüz teyit etmedi
- Jeopolitik risk primi azalırsa altın ve gümüşteki güvenli liman talebi zayıflayabilir, bu da gram fiyatlara satış olarak yansıyabilir
- Fed'in yüksek faiz ortamı zaten değerli metaller üzerinde baskı yaratıyor; barış senaryosu bu baskıyı derinleştirebilir
Türk yatırımcısının enflasyona karşı en yoğun kullandığı koruma araçlarından gram altın ve gram gümüş, ABD-İran hattındaki ani yumuşamayla kritik bir eşiğe geldi. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik saldırıları iptal edip anlaşmanın son aşamaya geldiğini duyurması, aylardır jeopolitik risk primiyle desteklenen değerli metallerde yön tartışmasını başlattı. Anlaşma gerçekleşirse, güvenli liman talebindeki çözülme gram fiyatlara satış baskısı olarak yansıyabilir.
Trump ne açıkladı, İran ne diyor?
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada İran liderliğinin en üst düzeyinin görüşmeleri onaylaması nedeniyle bu akşam planlanan hava saldırılarını ve bombardımanları iptal ettiğini duyurdu. Anlaşmanın nihai detaylarının ABD, İsrail, Suudi Arabistan, BAE, Katar, Türkiye, Pakistan ve diğer ülkelerce onaylandığını belirten Trump, imza töreninin yer ve zamanının kısa süre içinde duyurulacağını söyledi.
Ancak tablo henüz net değil. İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, ABD ile mutabakat zaptı konusunda henüz anlaşmaya varılmadığını bildirdi. Trump da deniz ablukasının anlaşma nihai hale gelene kadar yürürlükte kalacağını vurgulayarak sürecin tamamlanmadığını kabul etti.
Savaş altını nasıl taşımıştı?
Değerli metaller, çatışma döneminde sert dalgalanmalar yaşadı. İran'daki çatışmanın 28 Şubat'ta başlamasının ardından petrol fiyatlarının yükselmesi ve enflasyon baskılarının artması Fed'in para politikası yolunu belirsizleştirdi; altın mart ayında yüzde 11 düşerek 2008'den bu yana en kötü aylık performansını kaydetti. Uzmanlara göre bu dönemdeki satışlar değerli metallerden kaçıştan ziyade, artan belirsizlikte yatırımcıların likidite ihtiyacıyla geçici olarak dolara yönelmesinden kaynaklandı.
Son haftalarda ons altın 4.500-4.800 dolar bandında, ons gümüş ise 70-76 dolar aralığında geniş bir volatiliteyle işlem gördü. Gram altın 6.500-6.870 lira bandında, gram gümüş ise 99-108 lira aralığında dalgalandı.
Anlaşma senaryosunda neden düşüş bekleniyor?
Barış senaryosunun değerli metaller üzerinde iki kanaldan baskı yaratması bekleniyor. İlki doğrudan jeopolitik risk primi: savaş ihtimali fiyattan çıktıkça güvenli liman talebi zayıflar. İkincisi Fed kanalı: CME FedWatch verilerine göre piyasa, Fed'in aralık ayına kadar faiz artırma olasılığını yüzde 70'in üzerinde fiyatlıyor; getiri sağlamayan altının yüksek faiz ortamında cazibesi azalıyor. Anlaşmayla petrol kaynaklı enflasyon baskısı hafiflese bile, mevcut sıkı faiz ortamı metallerin üzerindeki yapısal baskıyı koruyor.
Gümüş tarafında risk daha belirgin. Gümüş, altına göre daha oynak bir metal olduğu için risk priminin çözülmesi durumunda yüzdesel kayıp altını aşabilir; nitekim önceki yumuşama sinyallerinde spot gümüş tek günde yüzde 2,9 değer kaybetmişti.
Düşüş kalıcı olur mu?
Burada görüş ayrılığı var. Analist İsmet Demirkol, kısa vadede Trump açıklamalarının etkili olduğunu ancak değerli metallerin uzun vadeli yükseliş trendi potansiyelinin sürdüğünü, orta ve uzun vadede yükseliş eğiliminin devam etmesinin daha olası olduğunu belirtiyor. Ayrıca anlaşmanın İran tarafınca teyit edilmemiş olması, risk priminin tamamen çözülmesini engelliyor. Geçmiş aylarda ateşkes umutlarının defalarca bozulduğu dikkate alındığında, kalıcı düşüş için imzanın atılması ve sahada tansiyonun gerçekten düşmesi gerekiyor.
Türk yatırımcı açısından ek bir denklem daha var: gram fiyat sadece ons ile değil dolar/TL kuruyla da belirleniyor. Ons düşse bile kurdaki yükseliş gram altındaki kaybı sınırlayabilir; bu nedenle gram bazında düşüş, dolar bazındaki kadar sert olmayabilir.
Takip edilecek veriler
İmza töreninin tarihi ve İran tarafının resmi teyidi, deniz ablukasının kaldırılıp kaldırılmayacağı, Brent petrol fiyatının seyri, Fed yetkililerinin faiz mesajları ve CME FedWatch fiyatlamaları ile dolar/TL kuru yakından izlenecek.
Kaynaklar: Reuters, Bloomberg, CME FedWatch, Truth Social açıklamaları
Yasal uyarı: Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir. Burada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım kararlarınızı vermeden önce lisanslı bir yatırım danışmanına başvurmanız önerilir.
