İstanbul’un ve Türkiye’nin altın kalbi Kapalıçarşı, bugünlerde "çekili altın" tartışmasıyla çalkalanıyor. Yeni kurulan Altın Rafinerileri Derneği tarafından yayımlanan ve çekili altın kullanımının durdurulmasını isteyen bir yazı, bölge esnafı ile rafineriler arasında iplerin gerilmesine neden oldu. İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) ise söz konusu girişimin yasal bir dayanağı olmadığını belirterek esnafa "devam" mesajı verdi.
Dernekten Tartışmalı Karar: Üretmeyin, Kullanmayın
Nisan ayında 9 büyük rafineri tarafından kurulan Altın Rafinerileri Derneği, sektör temsilcilerine gönderdiği yazıda 4 Mayıs 2026 itibarıyla çekili altın (kesme altın) üretiminin ve ticaretinin durdurulması gerektiğini bildirdi. Dernek, bu karara gerekçe olarak Şırnak’ta yaşanan kaçak altın olaylarını gösterdi. Yazıda, ödemelerin ancak damgalı külçe altınların kesilmesiyle yapılabileceği ve kurala uymayanların ihbar edilmesi gerektiği belirtildi.
İstanbul Kuyumcular Odası: Yasal Dayanak Yok
Sektörde paniğe yol açan bu açıklamanın ardından İstanbul Kuyumcular Odası hızlı bir hamleyle tartışmalara müdahale etti. Oda yönetimi, çekili altının yasaklandığına dair Resmi Gazete’de yayımlanmış herhangi bir yönetmelik veya yasal düzenleme bulunmadığını vurguladı. Yapılan açıklamada, "Yüzyıllardır üretimin olmazsa olmazı olan çekili has altın değişiminin yasaklanması söz konusu değildir" denilerek, derneğin yazısının hukuki bir karşılığı olmadığı hatırlatıldı.
Kapalıçarşı Esnafı Tepkili: Ticaret Durma Noktasına Gelir
Ekonomi dünyasının nabzını tutan Kapalıçarşı esnafı ise bu girişimin arkasında farklı motivasyonlar olduğunu savunuyor. Esnafa göre, çekili altının devre dışı bırakılması sektörü doğrudan rafinerilerin paketli ve işçilik maliyeti yüksek ürünlerine mahkum edecek.
Düşük Maliyet Avantajı: Çekili altın, işçiliksiz olması ve düşük alım-satım makası nedeniyle kuyumcular arasındaki borç-alacak ilişkisinde temel araç konumunda.
Maliyet Artışı Endişesi: Esnaflar, paketli gram altın kullanımının kilogram başına ciddi farklar yarattığını ve bu maliyetin ticareti sürdürülemez hale getirdiğini ifade ediyor.
Temsiliyet Sorunu: Kuyumcular, derneğin herhangi bir bakanlık kararına dayanmadan böyle bir kısıtlama talep etmesini "sektörü tekelleştirme çabası" olarak nitelendiriyor.
Çekili (Kesme) Altın Nedir?
Halk arasında "kesme altın" olarak da bilinen çekili altın, 24 ayar saf altının preslenerek şerit haline getirilmesiyle elde edilir. Paketli altınların aksine üzerinde seri numarası veya üretici damgası bulunmadığı için maliyeti daha düşüktür. Özellikle kuyumcuların kendi aralarındaki toptan ticaret ve imalat süreçlerinde "hammadde" olarak yoğun şekilde kullanılmaktadır.
