Brent petrolün varil fiyatı, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırılara gerek olmadığını açıklamasının ardından 90 doların altına geriledi. ABD ara seçimleri sonrasında İran savaşının sona erebileceğine yönelik beklentiler petrol piyasalarında satış baskısını artırırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün fiyatı da 85 doların altını gördü.
Küresel petrol piyasalarında düşüş eğilimi hız kazandı. Brent petrol, pazartesi günü yaşadığı yaklaşık yüzde 6'lık kaybın ardından 90 dolar seviyesinin altına inerken, Ağustos ayından bu yana en düşük kapanışına yöneldi. ABD ham petrolü WTI ise varil başına 85 doların altına geriledi.
Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD ile İran arasındaki savaşın sona erebileceğine yönelik beklentiler ve Washington yönetiminden gelen açıklamalar etkili oldu.
Trump'ın İran açıklaması petrol fiyatlarını aşağı çekti
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni askeri saldırıların gerekli olmayabileceğine ilişkin mesajlar verdi. Trump, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde arabuluculuk yapan Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, İran'ın askeri açıdan etkisiz hale getirildiğini söyledi.
Trump'ın açıklamaları, dokuzuncu ayına giren İran savaşının sona erdirilebileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Piyasalarda olası bir ateşkes veya diplomatik anlaşmanın petrol arzına yönelik jeopolitik riskleri azaltabileceği değerlendiriliyor.
ABD ara seçimleri sonrası savaşın sona ermesi beklentisi arttı
ABD'de gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından İran savaşının geleceğine ilişkin siyasi baskılar da gündeme geldi. Kongre'deki Demokratların, Trump yönetimini çatışmayı sona erdirmeye yönlendirmek amacıyla 11 Aralık'taki hükümetin kapanması son tarihini bir baskı unsuru olarak kullanmayı değerlendirdiği belirtildi.
Ara seçim sonuçlarının savaşın kamuoyundaki desteğini kaybettiğine işaret etmesi, Trump'ın askeri operasyonlara ilişkin yaklaşımında değişiklik olabileceği beklentisini artırdı.
Piyasa aktörleri, ABD ile İran arasında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesini petrol fiyatları açısından aşağı yönlü bir risk olarak değerlendiriyor.
Brent petrolde jeopolitik risk primi azalıyor
Brent petrol, ekim ayının sonlarında ulaştığı altı aylık zirvenin ardından sert bir düşüş kaydetti. Küresel petrol göstergesi, geçen hafta da Nisan 2020'den bu yana en büyük haftalık gerilemelerinden birini yaşadı.
Itochu Araştırma Enstitüsü Kıdemli Ekonomisti Takahiro Asaoka, ABD ara seçimlerinin Trump'ın İran'a yönelik geniş kapsamlı ve uzun süreli askeri operasyon seçeneklerini önemli ölçüde sınırlandırdığını belirtti.
Asaoka'ya göre Trump'ın son açıklamaları da bu siyasi ve ekonomik tabloyu yansıtıyor. İran ile anlaşma sağlanamaması durumunda Brent petrolün varil başına 85 doların üzerinde kalabileceğini değerlendiren Asaoka, buna karşın petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk priminin bir miktar gerilediğine dikkat çekti.
Petrol fiyatlarında gözler ABD-İran görüşmelerinde
Petrol piyasalarında önümüzdeki dönemde ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların seyri yakından izlenecek. Savaşın sona ermesi veya gerilimin azalması halinde petrol arzına yönelik endişelerin hafiflemesi ve fiyatlar üzerindeki jeopolitik primin daha da gerilemesi beklenebilir.
Buna karşılık, diplomatik görüşmelerin sonuçsuz kalması ve bölgede askeri gerilimin yeniden yükselmesi petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketleri beraberinde getirebilir.
