Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri" başlıklı yeni analiz çalışmasını yayımladı. Raporda, afetin ardından kamu öncülüğünde yürütülen hızlı imar ve inşa faaliyetlerinin kiralık konut stokunu genişlettiği, artan konut teslimlerinin ise bölgedeki ve çevre illerdeki kira enflasyonu üzerindeki fiyat baskısını belirgin şekilde sınırladığı vurgulandı.
Yapı kullanım izin payı %20'yi aştı, geri göç çevre illeri rahatlattı
Çalışmada öne çıkan teknik bulgulara göre, deprem öncesinde bölgenin ülke genelindeki yapı kullanım izinlerindeki payı %12 seviyesindeyken, 2025 yılı itibarıyla bu oran %20'nin üzerine yükseldi. Yeni yapıların teslim edilmesiyle birlikte kiralık konut stokunda oluşan güçlenme, 2023 ve 2024 yıllarında zirve yapan bölgesel kira enflasyonunun 2026 yılıyla birlikte hız kesmesini sağladı.
Raporun öne çıkardığı temel dinamikler şu şekilde sıralanıyor:
Çevre İllerde Fiyat Baskısı Azaldı: Deprem sonrasında yakın şehirlere yönelen nüfus, bölgedeki konut teslimlerinin tamamlanmasıyla birlikte memleketlerine geri dönmeye başladı. Geri göç hareketleri, çevre illerdeki kiralık konut talebini ve fiyat artış hızını düşürdü.
İnşaat Kapasitesi Diğer İllere Kayıyor: Deprem projelerinde yüksek tamamlanma oranlarına ulaşılmasıyla birlikte inşaat istihdamı ve üretim kapasitesi diğer şehirlere kaymaya başladı. Bu durum ülke genelindeki yeni konut arzını destekliyor.
Tüketici Enflasyonuna Olumlu Yansıma: Kira giderlerinin tüketici enflasyonu (TÜFE) içindeki yüksek ağırlığı dikkate alındığında, kiralarda yaşanan yavaşlamanın dezenflasyon sürecine doğrudan katkı sunması bekleniyor.
TCMB Deprem Bölgesi Konut ve Kira Göstergeleri Tablosu
| Gösterge / Piyasa Parametresi | Deprem Öncesi Seviye | Güncel Durum / Trend | Piyasaya ve Enflasyona Etkisi |
|---|---|---|---|
| 🏗️ Bölgenin Yapı Kullanım Payı | %12,00 | >%20,00 📈 | Yeni konut stoku hızla genişledi |
| 🏠 Kiralık Konut Arzı | Sınırlı Stok | Yüksek Artış 🚀 | Kira fiyatlarındaki artış hız kesti |
| 🔄 Çevre İllerde Kira Talebi | Yüksek Talep | Düşüş Eğilimi 📉 | Geri göç hareketleri fiyat baskısını azalttı |
| 👷 İnşaat Sektörü İstihdamı | Bölgede Yoğun | Diğer İllere Kayma 🚚 | Türkiye genelinde konut arz kapasitesi arttı |
