ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında tırmanan jeopolitik riskler döneminde piyasalardaki yabancı çıkışlarını karşılamak amacıyla yüklü satışlar yapan TCMB, jeopolitik risklerin dengelenmesi ve temmuz-ağustos dönemindeki olumlu hava ile birlikte alım yönlü pozisyonunu güçlendirdi.
QNB ekonomistlerinin son haftalık analiz raporuna göre, TCMB 14 Ağustos ile biten haftada 3,3 milyar dolarlık daha döviz alımı gerçekleştirdi. Böylece son üç haftalık kesintisiz döviz alımının toplam tutarı 11,2 milyar dolara ulaştı.
Savaş Dönemi Satışları Nasıl Telafi Edildi?
Açıklanan verilere göre savaşın patlak verdiği ilk haftalarda yaşanan sert satış dalgasından bu yana döviz hareketlerinin seyri şu şekilde gelişti:
Şok Dönemi (Mart - Nisan): Savaşın başlangıcıyla birlikte mart ayında 44,3 milyar dolar, nisan başıyla birlikte toplamda ilk 5 haftada 50 milyar dolara dayanan döviz satışı yapıldı.
Geri Dönüş Dalgaları: Nisan ayında 12,1 milyar dolar alım yapılırken, mayıstaki Hürmüz Boğazı endişeleriyle 6,2 milyar dolar satıldı. Haziran ayında 13,4 milyar dolar, temmuzda 9,7 milyar dolar ve ağustosun ilk iki haftasında 8,7 milyar dolar net alım gerçekleşti.
Net Bilanço: Tüm bu dalgalanmaların ardından TCMB'nin savaş dönemi başından bu yana gerçekleştirdiği net döviz satışı toplamda 6,6 milyar dolara kadar indi.
Rezerv Kalemlerinde Son Durum: Savaş Öncesinin Altında Seyrediyor
14 Ağustos haftasında toplam brüt ve net rezerv bakiyelerinde iyileşme görülse de rakamlar hâlen savaş öncesi seviyelerin gerisinde bulunuyor:
Toplam Brüt Rezervler: Geçen hafta 5,1 milyar dolar artışla 183,5 milyar dolara tırmandı (Savaş öncesi: 210,3 milyar dolar).
Net Uluslararası Rezervler: 4,2 milyar dolar artışla 67,1 milyar dolara yükseldi (Savaş öncesi: 91,8 milyar dolar).
Swap Hariç Net Rezervler: 3,8 milyar dolar yükselerek 54,4 milyar dolar oldu (Savaş öncesi: 78,8 milyar dolar).
Altın & Mevduat Etkisi: Altın fiyatlarındaki yükseliş net rezervlere +0,8 milyar dolar olumlu yansırken, bankaların zorunlu karşılık ve teminat depolarındaki artış da brüt rakamları destekledi.
Yabancı Pozisyonu: Swap Kanalı 40 Milyar Dolara Ulaştı
Analistler, son dönemde swap kanalı üzerinden gerçekleşen döviz girişlerinin belirgin şekilde hızlandığını bildiriyor:
Swap Pozisyonu: Piyasa uzmanları yabancıların swap pozisyonunun yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu ifade ediyor.
DİBS ve Hisse Stoku: Yabancı yatırımcıların Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) stoku 18 milyar dolar, Borsa İstanbul'daki hisse senedi stoku ise 40 milyar dolar civarında seyrediyor.
TCMB Rezerv Göstergeleri Kıyaslama Tablosu (QNB Analizi)
| Rezerv / Gösterge Kalemi | Savaş Öncesi Seviye | En Düşük Seviye | 14 Ağustos Haftası | Savaş Başına Göre Fark |
|---|---|---|---|---|
| 🏦 Toplam Brüt Rezervler | 210,3 Milyar $ | 149,2 Milyar $ \ 183,5 Milyar$ | 🔻 -26,8 Milyar $ | |
| 💰 Net Uluslararası Rezervler | 91,8 Milyar $ \ \ 67,1 Milyar$ | 🔻 -24,7 Milyar $ | ||
| 🔄 Swap Hariç Net Rezervler | 78,8 Milyar $ \ 54,4 Milyar$ | 🔻 -24,4 Milyar $ | ||
| 📉 Toplam Net Döviz Satışı | (Savaş Başı) | ~50,0 Milyar $ \ 6,6 Milyar$ | 🟢 Toparlanma Sürecinde |
