Ortadoğu’da tırmanan gerilimin gübre tedarik zincirindeki kırılganlığı bir kez daha gözler önüne sermesi, küresel tarım devlerini alternatif çözümlere yöneltti. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan arz kesintileri ve yükselen gübre fiyatları karşısında harekete geçen Alman ilaç ve tarım teknolojileri devi Bayer, sentetik gübre kullanımını ve ithalata bağımlılığı azaltacak devrim niteliğinde bir adım attı.
Bayer, havadaki azottan doğrudan yararlanabilen tahıllar geliştirmek amacıyla yeni bir gen düzenleme teknolojisinin ticari lisansını aldı. Bu stratejik hamlenin, şirkete 85 milyar dolarlık küresel üre pazarından önemli bir pay alma fırsatı sunabileceği belirtiliyor.
Köklerdeki Bakterilerle Doğal Azot Dönüşümü
California Üniversitesi Davis (UC Davis) kampüsünde geliştirilen proje, mısır, buğday ve çeltik gibi temel tahılların DNA yapısının düzenlenmesine dayanıyor. Teknolojinin temel amacı, bitki köklerinin toprakta bulunan bakterilerle ilişki kurmasını sağlamak. Bu sayede bakteriler, havadaki azotu bitkilerin doğrudan kullanabileceği forma dönüştürecek.
Soya ve diğer baklagiller doğal yapıları gereği havadaki azottan yararlanabilirken; küresel günlük kalori alımının yaklaşık yarısını sağlayan buğday, mısır ve pirinç sentetik azotlu gübrelere bağımlı durumda bulunuyor. Nobel ödüllü bilim insanı Jennifer Doudna’nın kurucuları arasında yer aldığı bir araştırma enstitüsünün de destek verdiği CRISPR temelli bu çalışma, söz konusu bağımlılığı ortadan kaldırmayı hedefliyor.
85 Milyar Dolarlık Pazarda Dengeler Değişiyor
Bayer Kamu İlişkileri ve Sürdürülebilirlik Başkanı Matthias Berninger, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, bu hedefi tarım araştırmalarında uzun süredir ulaşılmaya çalışılan kritik bir eşik olarak tanımladı. Azot bağlama teknolojisinin tarımda kullanılmasının sera gazı emisyonlarını düşüreceğini ve gübre ithalatına olan bağımlılığı azaltacağını vurgulayan Berninger, Avrupa Birliği’nin üre ithalatının hâlâ yaklaşık dörtte birini Rusya’dan gerçekleştirdiğine dikkat çekti.
Berninger ayrıca, sentetik gübre kullanımındaki düşüşün çiftçilerin tohum ve bitki koruma ürünlerine ayırabileceği bütçeyi artıracağını ve Bayer’in 85 milyar dolarlık üre pazarından pay almasına imkan tanıyacağını ifade etti.
AB Düzenlemeleri ve Gelecek Projeksiyonu
Avrupa Birliği’nde yasa koyucuların gen düzenlenmiş bitkilere yönelik mevzuat engellerini kaldırması, bu tür yenilikçi teknolojilerin önünü açtı. Ancak Bayer yetkilileri, azot bağlama teknolojisinin ticari olarak piyasaya sunulmasının 2030’lu yıllardan önce beklenmediğini bildiriyor.
Sera ortamından gerçek saha koşullarındaki deneme aşamasına geçen Bayer, geçtiğimiz günlerde Stanford Üniversitesi kaynaklı Switch Bioworks şirketiyle de bir ortaklık kurdu. Şirket, hem bitki DNA'sını düzenleyen hem de kök mikroorganizmalarını genetik olarak geliştiren her iki teknolojiyi de tarımsal verimliliği artırma stratejisinin temel parçası olarak görüyor.
