Uluslararası finans devi Deutsche Bank'ın araştırma kolu Deutsche Bank Research Institute, küresel piyasalar ve jeopolitik dengeler açısından kritik öneme sahip eylül ayına ilişkin kapsamlı değerlendirmesini yayımladı. Dr. Helen Belopolsky ve Miha Hribernik tarafından kaleme alınan “This Month in Geopolitics: September 2026” başlıklı raporda, önümüzdeki süreçte finansal varlıklar üzerinde belirleyici olması beklenen ana risk başlıkları detaylandırıldı.
Raporda; ABD-İran savaşı, ABD-Çin ilişkileri, BRICS+ Zirvesi, Avrupa'daki kritik seçim süreçleri, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu ve ABD hükümetinin kapanma riski en önemli gündem maddeleri olarak sıralandı.
ABD-İran hattında Hürmüz Boğazı ve oynaklık uyarısı
Deutsche Bank, ağustos ayında ABD’nin İran’ın petrol altyapısına yönelik düzenlediği askerî operasyonların ve uygulanan ablukanın İran genelinde ciddi bir yakıt krizine yol açtığını hatırlattı. Tırmanan gerilime karşın İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı üzerinden geçici bir deniz taşımacılığı koridoru oluşturulmasına yönelik teklif sunduğu ve taraflar arasında kalıcı bir düzenleme için görüşmelerin sürdüğü belirtildi.
Banka analistleri, ABD ve İran’ın hamle yapmak için karşı tarafın geri adım atmasını beklediğini ifade ederken, kapalı kapılar ardındaki arka kanal diplomasisinin sürmesi nedeniyle yeni bir çerçeve anlaşma ihtimalinin tamamen masadan kalkmadığını kaydetti. İran-Umman koridorunun fiilen işlerlik kazanmasının gerilimin düşürülmesi adına kritik bir gösterge olacağı vurgulanırken, tarafların taviz vermeye hazır görünmemesi nedeniyle önümüzdeki aylarda piyasalarda yüksek oynaklığa hazırlıklı olunması gerektiği uyarısı yapıldı.
24 Eylül'deki Trump-Şi zirvesinden büyük beklenti yok
Raporun ikinci ana temasını 24 Eylül 2026 tarihinde gerçekleşmesi planlanan ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki zirve oluşturdu.
Deutsche Bank değerlendirmesine göre söz konusu görüşme, ABD-Çin hattındaki stratejik istikrarın 2027 yılına taşınmasına katkı sağlama potansiyeli taşısa da yeni ekonomik kısıtlama ve yaptırımların hızını kesmekte yetersiz kalabilir. Zirve öncesinde yatırımcıların kritik mineraller, yarı iletkenler ve yapay zekâ gibi alanlardaki derin yapısal rekabetin çözülmesine ilişkin beklentilerini düşük tutması gerektiği ifade edilirken; pazarlık masasında hassas olmayan ticaret adımları, yapay zekâ diyaloğu ve Kasım ayında süresi dolacak Busan anlaşmasının uzatılması konularının izleneceği aktarıldı.
BRICS+ yerel para gündemi, Avrupa seçimleri ve ABD hükümetinin kapanma riski
Deutsche Bank raporunda öne çıkan diğer kritik gelişmeler ve tarihler şu şekilde özetlendi:
BRICS+ Zirvesi ve Dolarsızlaşma (12-13 Eylül): Hindistan’daki 18. BRICS+ Zirvesi'nde, yerel para birimleriyle ödemeleri kolaylaştıracak "BRICS Pay" ve altın destekli ödeme aracı "BRICS Unit" projeleri yeniden tartışılacak. Ancak üye ülkelerin farklı jeopolitik çıkarları nedeniyle dolarsızlaşma sürecinin kademeli ilerlemesi bekleniyor.
Avrupa'da Seçim Sınavı: Almanya'da eyalet seçimleri aşırı sağcı AfD'nin yükselişi ve Başbakan Friedrich Merz koalisyonu üzerindeki baskısı açısından takip edilecek. İsveç’te 13 Eylül genel seçimleri ise ülkenin savunma harcamaları ve sanayi politikalarındaki yönünü belirleyecek.
ABD'de Bütçe ve Hükümetin Kapanma Riski (30 Eylül): Federal mali yılın sona ereceği 30 Eylül tarihine kadar Kongre'nin ödenek yasalarını geçirememesi durumunda, 3 Kasım ara seçimleri öncesinde ABD federal hükümetinin kapanma riskiyle karşı karşıya kalabileceği hatırlatıldı.
