Son iki yılda küresel piyasalarda en çok konuşulan tema yapay zekâ oldu. Nvidia başta olmak üzere yarı iletken, veri merkezi ve yazılım şirketleri yatırımcıların odağına yerleşirken, birçok teknoloji hissesi tarihi değerlemelere ulaştı. Ancak Wall Street'te bazı yatırımcılar şimdiden bir sonraki büyük temanın ne olabileceğini tartışmaya başladı.
Bu tartışmalarda öne çıkan sektörlerden biri ise genetik ve genomik teknolojileri.
Yapay zekâ ile genetik birleşiyor
Aslında yapay zekâ ve genetik birbirinden bağımsız iki alan değil. Tam tersine, yapay zekâ sistemleri artık ilaç keşfi, gen analizleri ve biyolojik veri işleme süreçlerinde aktif olarak kullanılıyor. Daha önce yıllar sürebilen bazı araştırmalar, gelişmiş yapay zekâ modelleri sayesinde çok daha kısa sürede gerçekleştirilebiliyor.
Bu durum yalnızca ilaç geliştirme maliyetlerini düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda genetik hastalıklara yönelik yeni tedavilerin önünü açıyor.
CRISPR teknolojisi dikkat çekiyor
Sektörün en çok ilgi gören alanlarından biri gen düzenleme teknolojileri. Özellikle CRISPR olarak bilinen yöntem sayesinde bilim insanları DNA üzerinde doğrudan değişiklik yapabiliyor.
Bu teknoloji sayesinde kalıtsal hastalıkların tedavisi, bazı kanser türleriyle mücadele ve gelecekte birçok genetik rahatsızlığın önlenmesi hedefleniyor.
Son yıllarda alınan ilk ticari onaylar, yatırımcıların bu alana olan ilgisini artırmış durumda.
Nasdaq'ta takip edilen şirketler
Genetik ve gen düzenleme alanında faaliyet gösteren şirketler arasında CRISPR Therapeutics, Intellia Therapeutics, Beam Therapeutics, Verve Therapeutics ve Editas Medicine öne çıkıyor.
Bunun yanında genom dizileme teknolojilerinde faaliyet gösteren Illumina ve Pacific Biosciences gibi şirketler de sektörün altyapısını oluşturan önemli oyuncular arasında gösteriliyor.
| Şirket | Kod | Alanı |
|---|---|---|
| CRISPR Therapeutics | CRSP | CRISPR tabanlı gen düzenleme tedavileri |
| Intellia Therapeutics | NTLA | Vücut içinde (in vivo) gen düzenleme |
| Beam Therapeutics | BEAM | Base Editing (noktasal DNA düzenleme) |
| Verve Therapeutics | VERV | Kalp ve kolesterol hastalıklarına yönelik gen tedavileri |
| Editas Medicine | EDIT | CRISPR ve gen düzenleme teknolojileri |
| Illumina | ILMN | Genom dizileme sistemleri ve ekipmanları |
| Pacific Biosciences | PACB | Uzun okuma DNA dizileme teknolojileri |
| GeneDx | WGS | Genetik teşhis ve genom analizleri |
| Sana Biotechnology | SANA | Hücresel ve genetik tedaviler |
| Sangamo Therapeutics | SGMO | Gen tedavileri ve genom mühendisliği |
Not: Bu şirketlerin büyük bölümü henüz erken büyüme aşamasında bulunuyor. Bu nedenle yapay zekâ hisselerine benzer yüksek getiri potansiyeli taşısalar da, volatilite ve başarısız klinik çalışma riskleri oldukça yüksek. Yatırım kararlarında şirketlerin nakit durumu, klinik takvimi ve düzenleyici süreçleri yakından takip edilmeli.
Risk yüksek, potansiyel de büyük
Uzmanlara göre genetik sektörü yapay zekâ şirketlerinden farklı bir yapıya sahip. Şirketlerin büyük bölümü henüz erken aşamada bulunurken, gelirlerinin önemli kısmı gelecekteki tedavi başarılarına bağlı.
Bu nedenle hisselerde sert yükselişler görülebileceği gibi ciddi düşüşler de yaşanabiliyor.
Ancak uzun vadeli bakıldığında, yapay zekânın teknoloji dünyasında yarattığı dönüşümün benzerini genetik ve biyoteknoloji alanında oluşturabileceğini düşünen yatırımcıların sayısı her geçen gün artıyor.
Yapay zekâ devrimi henüz sona ermiş değil. Ancak piyasalarda yeni bir tema arayan yatırımcılar için genetik ve genomik teknolojileri, önümüzdeki yılların en dikkat çekici hikâyelerinden biri olmaya aday görünüyor.
