JP Morgan Private Bank, yayımladığı raporda küresel enerji krizinin odağında dizel fiyatlarının yer aldığını vurguladı. ABD'de şubat ayından bu yana yüzde 70 oranında zamlanarak galon başına 6,50 dolara ulaşan dizel fiyatlarının, 10 dolar seviyesine çıkması durumunda ülke ekonomisinde büyümenin durma noktasına gelebileceği uyarısı yapıldı.
Girdi Maliyetleri Petrolün Çok Üzerinde
Ham petrolün varil fiyatı 95 dolar seviyesinde işlem görürken mevcut dizel fiyatlarının tarihsel bazda 160 dolarlık petrol seviyesine eşdeğer olduğuna dikkat çekildi. Ham petrol ile rafine ürünler arasındaki marjı gösteren crack spread oranları da tarihi zirvelere yakın seyrediyor.
Küresel rafineri üretiminde yaşanan sert düşüş arz sıkışıklığını artırıyor. Küresel rafinerilerin işlediği petrol miktarı ikinci çeyrekte günlük 78 milyon varile gerileyerek geçen yılın aynı döneminin 8 milyon varil altında kaldı.
Rusya'da rafineri üretimi yıllık yüzde 34 düşüşle günlük 3,3 milyon varile, Orta Doğu'da ise yüzde 23 azalarak 7 milyon varilin altına geriledi. Çin'in rafine petrol ürünü ihracatını askıya alması ve plansız rafineri arızaları da krizin derinleşmesine yol açtı.
Dizel 10 Dolara Çıkarsa Büyüme Durabilir
JP Morgan, tarihsel ortalaması 3-4 dolar bandında olan dizel fiyatının galon başına 10 dolarda kalıcı olması halinde ABD'nin 2027 yılı ekonomik büyümesinin yüzde 1,5-2 seviyesinden yüzde 0-0,5 aralığına düşebileceğini öngördü. Aynı senaryoda çekirdek enflasyonun yüzde 3-3,2 seviyesine tırmanabileceği, işsizlik oranının ise 0,5 ila 1 puan artabileceği kaydedildi.
Stok tarafında da alarm veriliyor. Krizin başlangıcından bu yana küresel petrol stoklarından 500 milyon varilin üzerinde tüketim gerçekleşirken ABD Stratejik Petrol Rezervi dahil toplam ham petrol stokları 1980'lerin ortasından bu yana en düşük seviyelere geriledi.
2027 Petrol Fiyatı Beklentileri
Gelecek döneme ilişkin tahminlerde ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Brent petrolün 2027 yılında varil başına ortalama 74 dolara gerileyeceğini öngörüyor. JP Morgan ise jeopolitik gerilimlerin sona ermesi halinde fiyatların gelecek yılın ortasında 80 dolar seviyelerine inebileceğini belirtmekle birlikte, rafineri kapasite sorunları nedeniyle yüksek fiyat riskinin devam ettiğini vurguluyor.
Yatırımcılara 3 Sektör İçin Uyarısı
Enerji fiyatlarındaki oynaklığın sürebileceğine dikkat çeken banka, yatırımcılara maliyet artışlarını fiyatlarına yansıtabilen güçlü şirketleri ve enerji sektöründeki seçici varlıkları öneriyor. Buna karşın yüksek dizel tüketimine sahip taşımacılık, inşaat ve tarım sektörlerindeki yatırımlara karşı temkinli olunması gerektiği ifade ediliyor.
