Türkiye'de gıda enflasyonunun en keskin hissedildiği kalemlerden biri olan kırmızı ette fiyat artışları durdurulamıyor. Ulusal Kırmızı Et Konseyi (UKEK) tarafından açıklanan 18 Aralık verilerine göre dana karkas kesim fiyatı kilogram başına 559,3 TL’ye yükseldi. Bu artış, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 59,5’lik bir tırmanışı temsil ediyor.
Mutfaktaki Yangın: Kuşbaşı 990, Bonfile 2.300 TL
İstanbul başta olmak üzere büyükşehirlerdeki market ve kasap fiyatları, dar gelirli vatandaşın ve emeklinin etle bağını kopardı. 25 Kasım – 20 Aralık tarihleri arasındaki değişimler tablonun vahametini ortaya koyuyor:
Yağsız Kıyma: 700 TL’den 900 TL’ye çıktı.
Kuşbaşı Et: 780 TL’den 990 TL’ye yükseldi.
Biftek: 900 TL’den 1.200 TL’ye ulaştı.
Bonfile: Yüzde 35 zamla 1.700 TL’den 2.300 TL’ye fırladı.
Kuzu Pirzola: Kilogram fiyatı 1.600 TL olurken, tek bir pirzolanın maliyeti 400 TL'yi buldu.
Fiyat Artışının Arkasındaki Neden: Şap Hastalığı
Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), fiyatlardaki bu ani sıçramayı ülke genelinde yayılan şap hastalığına bağlıyor. Hastalık nedeniyle besi hayvanlarında yüzde 30, süt sığırlarında ise yüzde 20 oranında bir verim ve popülasyon kaybı yaşanması bekleniyor. Bu durum, arz güvenliğini tehlikeye atarak fiyatları yukarı yönlü tetikliyor.
Türkiye Dünyanın En Pahalı Etini Tüketiyor
TÜİK ve OECD verileri, Türkiye’deki et krizinin küresel boyutunu gözler önüne seriyor. Dünya genelinde kırmızı etin kilogramı ortalama 6,6 dolar iken, Türkiye’de bu rakam 17,8 dolara ulaştı.
Yüksek fiyatlar tüketim alışkanlıklarını da değiştirdi. Avrupa’da kişi başı yıllık et tüketimi 34,5 kilo civarındayken, alım gücü düşen Türkiye’de bu miktar 16,6 kiloya kadar gerilemiş durumda.
"Et Sıkıntısı Yok, Maliyet Yüksek"
Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Osman Yardımcı ise piyasadaki artışın "et kıtlığı" ile ilgisi olmadığını savunuyor. Kasap esnafının yüksek maliyetler altında ezildiğini belirten Yardımcı, 600 liraya alınan karkas etin işleme ve fire paylarıyla kasaba maliyetinin 950 lirayı bulduğunu, esnafın kâr marjının kalmadığını ifade ediyor.
