Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Tüsiad Yüksek İstişare Konseyi toplantısında yaptığı konuşmada, küresel enerji piyasalarında yaşanan köklü dönüşümü değerlendirdi. Hürmüz Boğazı ve Rusya hattındaki krizlerin etkisiyle enerji stratejilerinin tamamen değiştiğini belirten Birol, "2-3 sene içinde enerji haritası yeniden çizilecek. Artık enerji piyasalarında belirleyici olan fiyat değil, güven unsuru olacak" dedi.
"Hürmüz'de Vazo Kırıldı"
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilime değinen Fatih Birol, anlaşma sağlansa dahi piyasalardaki güven algısının geri dönülemez şekilde zedelendiğini ifade etti. Birol, "Bu vazoyu eski haline getirmenin imkanı yok. Üreticiler ve tüketiciler, 'Hürmüz bir kere kapandı, bir daha kapanabilir' endişesi taşıyor. Bu durum tüm ülkelerin enerji politikalarını gözden geçirmesine neden oldu" şeklinde konuştu.
İki Şah Damarı: Rusya ve Hürmüz
Enerji piyasasının iki ana damarının tehdit altında olduğuna dikkat çeken Birol, Avrupa'nın Rusya'dan enerji alımını yüzde 38'den yüzde 5'e düşürmesinin büyük bir başarı olduğunu vurguladı. Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak için ülkelerin yeni stratejiler geliştirdiğini belirten Birol, "Bazı ülkeler enerji satabilir ancak artık tüketiciler mümkün olduğunca çeşitlendirmeye giderek tek bir kaynağa bağlanmamayı tercih ediyor" değerlendirmesinde bulundu.
Yeni Enerji Haritası ve Elektrik Çağı
Dünyanın yeni bir elektrik çağına girdiğini belirten Birol, enerji talebindeki artışı domine eden üç ana unsuru şöyle sıraladı:
Elektrikli Araçlar: 5 yıl önce her 100 araçtan 5'i elektrikliyken, bugün bu oran 30'a yükseldi.
Yapay Zeka: Veri merkezlerinin enerji tüketimi devasa boyutlara ulaştı.
Klima Kullanımı: Gelişmekte olan ülkelerde artan refahla birlikte klima talebi hızla yükseliyor.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının dünya genelindeki yeni santral kurulumlarının yüzde 75'ini oluşturduğuna dikkat çeken Birol, nükleer enerji ve batarya teknolojilerindeki ivmenin de artacağını belirtti.
COP31 Türkiye İçin Büyük Fırsat
Türkiye'de düzenlenecek COP31'in önemine de değinen Fatih Birol, bu zirvenin Türkiye için "muazzam bir fırsat" olduğunu ifade etti. Birol, onlarca devlet başkanı, on binlerce iş insanı ve akademisyenin katılımıyla gerçekleşecek bu organizasyonun, küresel iklim gündeminde Türkiye'nin konumunu güçlendireceğini vurguladı.
